Wesprzyj nas

Tag: Koalicja Obywatelska

  • Nowelizacja ustawy o OZE niekorzystna dla prosumentów

    Nowelizacja ustawy o OZE niekorzystna dla prosumentów

    29 października 2021 r. Sejm w ekspresowym tempie przyjął nowelizację ustawy o odnawialnych źródłach energii, która zakłada zmianę systemu prosumenckiego z modelu opustów na sprzedażowy. Projekt nowelizacji został wniesiony przez grupę posłów z Markiem Suskim (Prawo i Sprawiedliwość) na czele. W głosowaniu uczestniczyło 438 posłów i posłanek. Wszyscy głosujący z ramienia PiS (222) wraz ze Stanisławem Żukiem (Kukiz15’) oraz dwoma posłami niezrzeszonymi zagłosowali za nowelizacją. Przeciwko (212) zagłosowała cała Koalicja Obywatelska, Lewica, Koalicja Polska, Konfederacja, Polska2050 oraz Porozumienie, oprócz posłów i posłanek nieobecnych na głosowaniu. Od głosu wstrzymał się tylko jeden poseł (niezrzeszeni). Link do głosowania: https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/agent.xsp…

    Według nowych przepisów na system pro-prosumencki “załapałyby się” tylko osoby, które do 31 marca 2022 r. złożą wniosek o przyłączenie instalacji fotowoltaicznej do sieci. Bezsprzecznie korzystniejszy dla prosumenta i rozwoju branży fotowoltaicznej jest obecnie funkcjonujący rodzaj bezgotówkowego rozliczenia między prosumentem a firmą energetyczną, gdzie bilansuje się moce pobrane i oddane. Natomiast wnioskujący o przyłączenie po 31 marca 2022 r. byliby rozliczani na nowych zasadach zgodnie z systemem net-billingu, sprzedając niewykorzystane nadwyżki energii po średniej cenie z rynku hurtowego.Ustawę zaadresowano w ten sposób, że dotyka ona głównie gospodarstwa domowe. Przewiduje się zarazem, że ustawa przyczyni się do utraty dziesiątek tysięcy miejsc pracy w małych i średnich firmach instalacyjnych. Obecnie branża fotowoltaiczna zatrudnia około 120 tysięcy osób. Stracą także gminy uczestniczące w unijnych projektach „parasolowych”. W ramach tych projektów gmina inwestuje w fotowoltaikę u mieszkańców. Zapowiedź zmiany przepisów zaowocowała wycofywaniem się mieszkańców z projektów, co może stanowić potem problem z rozliczeniem unijnego dofinansowania i poskutkować karami do 25 proc. wartości projektu.Analiza przygotowana na zlecenie Polskiego Alarmu Smogowego pokazuje, że opłacalność instalacji fotowoltaicznych w naszych domach bezwzględnie obniży się, jeśli przyjęte zostanie rządowe rozwiązanie. Przykładowo, na podstawie analizy w cenach historycznych z 2020 r., w obecnym systemie (opustowym) inwestycja w fotowoltaikę spłaci się po 9 latach (Enea), a w przypadku systemu zaproponowanego przez rząd po 16 latach (Enea). Analogicznie, na podstawie analizy w cenach prognozowanych na 2022 r., w obecnym systemie (opustowym) inwestycja w fotowoltaikę spłaci się po 5,5 roku (Tauron), a w przypadku systemu zaproponowanego przez rząd po ponad 9 latach (Tauron). 24 i 25 listopada 2021 r. odbędzie się 33. posiedzenie Senatu RP X kadencji, na którym przedstawiciele i przedstawicielki Senatu zdecydują w drodze głosowania, czy ustawa ma trafić z powrotem pod obrady Sejmu. Istnieje szansa, że Parlament Rzeczypospolitej Polskiej wraz z Prezydentem RP zdecydują się na dostosowanie sieci energetycznej do prosumentów, a nie na odwrót. Apelujemy do Senatu RP o zagłosowanie na rzecz kontynuacji rozwoju fotowoltaiki w Polsce.

  • „Piątka dla zwierząt” w Sejmie

    „Piątka dla zwierząt” w Sejmie

    „Piątka dla zwierząt”, zaproponowana przez Jarosława Kaczyńskiego, to – zgłoszona jako projekt poselski – nowelizacja Ustawy o ochronie zwierząt. Sejm przegłosował ją w nocy z 17 na 18 września.

    Najważniejsze zmiany jakie wprowadza to:
    • Zakaz hodowli zwierząt futerkowych, z wyjątkiem królika. Przepisy dotyczące zakazu hodowli zwierząt na futra mają wejść w życie po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia znowelizowanej ustawy.
    • Zakaz działalności menażerii objazdowych, a także organizowania i prowadzenia występów cyrkowych z udziałem zwierząt lub podobnych pokazów.
    • Ograniczenie uboju rytualnego, czyli bez ogłuszania zwierząt. Będzie on dozwolony jedynie na potrzeby członków polskich gmin i związków wyznaniowych, natomiast nie na eksport. Podmiotom przeprowadzającym obecnie ubój rytualny ma przysługiwać rekompensata z budżetu państwa z tytułu ograniczenia lub zaprzestania tej działalności.
    • Poprawa warunków utrzymywania zwierząt domowych – dotyczyć to będzie głównie psów. Nowela zabrania trzymania zwierząt domowych na uwięzi dłużej niż 12 godzin w ciągu doby. Trzeba też zapewnić minimalną długość uwięzi 6m, zapewniając zwierzęciu korzystanie z wybiegu o powierzchni co najmniej 20 m2 powierzchni. Zabrania się używania kolczatek. Trzymanie zwierząt w kojcu jest dozwolone, pod warunkiem zapewnienia zwierzęciu odpowiedniej powierzchni, która będzie liczona odpowiednio do wielkości zwierząt i ich ilości.
    • Zapewnienie asysty policji lub straży gminnej przy interwencjach dot. odbioru zwierzęcia przez upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. W asyście policjanta lub strażnika gminnego przysługuje prawo wejścia na teren nieruchomości, na której przebywa zwierzę, bez zgody lub pomimo sprzeciwu jej właściciela.

    Ponadto:
    • schroniska dla zwierząt będą mogły prowadzić gminy lub organizacje pozarządowe, posiadające status organizacji pożytku publicznego, a nie prywatne firmy.
    • Będą wprowadzone tzw. emerytury dla zwierząt pracujących w policji czy straży celnej. A dokładniej opiekunowi zwierzęcia wykorzystywanego do celów specjalnych, które zostało wycofane ze służby, przysługuje miesięczne świadczenie na jego utrzymanie, pochodzące ze środków tego organu, wypłacane do czasu zgonu tego zwierzęcia.
    • Powołana zostanie Rada do spraw Zwierząt, stanowiąca organ doradczy w zakresie ochrony zwierząt ministra administracji publicznej. Zadaniem Rady będzie analiza i monitorowanie stanu ochrony zwierząt.

    Większość posłów i posłanek PiS zagłosowała za „Piątką dla zwierząt” – 176 z 229 głosujących. Nie głosowało 6 osób.
    38 parlamentarzystów było przeciw, w tym obecny minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski, Henryk Kowalczyk – były minister środowiska.
    Cała Solidarna Polska – koalicjant PiS w Zjednoczonej Prawicy – głosowała przeciw, w tym Zbigniew Ziobro – minister sprawiedliwości i Michał Woś – obecnie minister środowiska. Natomiast posłowie i posłanki sprzymierzonego z PiS Porozumienia w większości wstrzymali się od głosu ( 15 osób), w tym Jarosław Gowin. Jednak Jadwiga Emilewicz – wiceprezes Rady Ministrów, minister rozwoju zagłosowała za ustawą.

    Koalicja Obywatelska niemal w całości głosowała za nowelizacją ustawy o ochronie zwierząt – 128 osób ze 133 głosujących. Nie głosowała 1 osoba. Cztery osoby zagłosowały przeciw: Jerzy Borowczak, Tomasz Lenz, Magdalena Łośko i Killion Munyama – należący do PO.

    Nowelę poparł cały klub Lewicy – 48 osób. Warto zaznaczyć, że wszyscy posłowie i posłanki Lewicy byli obecni na głosowaniu.

    Większość parlamentarzystów z PSL-Kuzkiz’15 było przeciw: 22 z 26 głosujących, w tym Władysław Kosiniak-Kamysz. Za projektem były tylko dwie osoby: Paweł Kukiz i Stanisław Żuk. Nie głosowały 4 osoby.

    Cała Konfederacja głosowała przeciwko nowelizacji – 11 z 11 posłów.

    Dwaj posłowie niezależni zagłosowali za: Hanna Gill-Piątek i Ryszard Galla. Nie są uwzględnieni na grafice.

    Pełna imienna lista głosów posłów i posłanek dostępna jest tutaj http://orka.sejm.gov.pl/…/17_130/$file/glos_17_130.pdf
    Teraz ustawa trafi do Senatu.

  • Drzewa jako biomasa – ustawa w Sejmie

    Drzewa jako biomasa – ustawa w Sejmie

    PiS przegłosował 16.07.2020 r. skandaliczny projekt nowelizacji Ustawy o odnawialnych źródłach energii.
    Przedmiotem nowelizacji jest zmiana definicji tzw. drewna energetycznego. W praktyce umożliwi ona Lasom Państwowym zwiększoną wycinkę i spalanie drzew jako biomasy.

    Zwraca uwagę, że PiS zlekceważył opinię ekspertów, organizacji przyrodniczych i odrzucił poprawki opozycji.

    Greenpeace Polska, Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze, Koalicja Niech Żyją i 27 innych organizacji pozarządowych wydały negatywne stanowisko dotyczące zmiany definicji drewna energetycznego. Pracownia na rzecz Wszystkich Istot nazwała tą zmianę #biomasakra.

    W uzasadnieniu nowelizacji czytamy, że za przyjęciem nowelizacji przemawia rzekomo fakt, że drzewa martwe występujące w lasach na terenie Polski, mają miąższość wynoszącą dziesiątki milionów metrów sześciennych. Główną motywacją projektodawców jest uruchomienie na szeroką skalę cięć sanitarnych związanych z pozyskaniem i zbyciem surowca.
    Tymczasem Polska jest krajem o niskich zasobach martwego drewna na tle lasów innych państw Unii Europejskiej. Wiadomo także, że drzewa martwe i zamierające są siedliskami i żerowiskami wielu cennych i zagrożonych wyginięciem gatunków chronionych. Przyczyniają się też do magazynowania CO2 oraz lepszego, naturalnego odnawiania się lasów.

    Powinniśmy zatem jak najwięcej martwych drzew zostawiać w lasach, a wycinki ograniczać do minimum.

    Jak głosowały poszczególne partie?

    PiS w całości zagłosował za nowelizacją i spalaniem drzew jako biomasy. Czterech posłów tej partii nie wzięło udziału w głosowaniu.

    Koalicja Obywatelska była przeciw. Jeden poseł Michał Szczerba wstrzymał się od głosu, 3 posłów nie brało udziału w głosowaniu.

    Lewica w całości zagłosowała przeciw tej nowelizacji.

    PSL – Kukiz’15 zagłosowali przeciw nowelizacji. Tylko dwoje posłów się wstrzymało: Agnieszka Ścigaj i Stanisław Żuk, a dwoje było nieobecnych.

    Konfederacja – zdecydowana większość posłów wstrzymała się od głosu, tylko poseł Dobromir Sośnierz poparł spalanie drzew jako biomasy.

    Głosy „ZA” oznaczyliśmy na grafice jako czerwone, szkodliwe dla przyrody.
    Głosy „Przeciw” to głosy w obronie polskich lasów, na zielono.

    Link do informacji o głosowaniu ze strony Sejmu – w komentarzu.

    Co dalej? Projekt trafi pod obrady Senatu, najprawdopodobniej na posiedzeniu zaplanowanym na początek sierpnia. Organizacje pozarządowe apelują do Senatorek i Senatorów o odrzucenie projektu ustawy.

  • Specustawa LexArdanowski, czyli rzeź dzików w Sejmie

    Specustawa LexArdanowski, czyli rzeź dzików w Sejmie

    Na Ekowyborcy robiliśmy dotąd analizy i zestawienia programów partii podczas kampanii wyborczych. Teraz będziemy zestawiać także wyniki głosowań w parlamencie. Tak, aby jasno było widać, które partie odpowiadają za konkretne ustawy. Zestawienia te będziemy też umieszczać na stronie Ekowyborca.pl, tak by łatwiej było je wszystkie znaleźć.

    Jako pierwsze prezentujemy zestawienie z głosowania z 20 grudnia za poselskim projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, zwaną specustawą LexArdanowski. Projekt został przygotowany w ministerstwie rolnictwa, ale trafił do Sejmu jako projekt poselski 17 grudnia. Nie było czasu na żadne konsultacje społeczne, żadną merytoryczną debatę. Nie zostały przeanalizowane skutki przyrodnicze wybijania dzików, które według oceny ekspertów i naukowców, będą katastrofalne dla ekosystemów leśnych oraz bioróżnorodności. Odrzucono też wszystkie poprawki opozycji.

    Specustawa LexArdanowski zakłada między innymi:

    – całkowitą lub prawie całkowitą eksterminację dzików,

    – kary więzienia za utrudnianie polowań (także tych niezwiązanych z odstrzałem sanitarnym),

    – używanie wojska i policji do odstrzału dzików,

    – zezwolenie na używanie broni z tłumikami w czasie polowań,

    – zamykanie przejść dla zwierząt nad drogami,

    – kontrolę nad tym czy myśliwi stosują zasady bioasekuracji pozostawia w rękach samych myśliwych.

    Ustawę poparli wszyscy posłowie z PiS, PSL + Kukiz’15 oraz Konfederacji.

    Koalicja Obywatelska głosowała przeciw. Z Koalicji Obywatelskiej ustawę poparł tylko Jakub Rutnicki. Wstrzymali się: Eugeniusz Czykwin, Elżbieta Gelert, Katarzyna Osos, Paweł Poncyljusz, Jacek Protas, Marta Wcisło.

    Lewica głosowała przeciw specustawie, z wyjątkiem trzech posłów: Romualda Ajchlera, Wiesława Szczepańskiego i Tadeusza Tomaszewskiego. Wstrzymał się Marek Dyduch.

    Po Nowym Roku ustawa trafi do Senatu.

    Dodajmy jeszcze, że według ekspertów masowe polowania na dziki nie zatrzymają rozprzestrzeniania się ASF, mogą mieć wręcz przeciwny efekt, co zresztą widzieliśmy do tej pory.

  • Partie wobec gospodarki odpadami – plastik, śmieci, recykling. 2019

    Partie wobec gospodarki odpadami – plastik, śmieci, recykling. 2019

    To zestawienie edytowaliśmy w punkcie dotyczącym Konfederacji. W zakresie gospodarki odpadami Konfederacja ma jeden postulat. Zatem zamiast „brak propozycji” (czerwone), wpisaliśmy „za mało konkretów”. Sami oceńcie, porównując do innych komitetów.

    1. POLSKIE STRONNICTWO LUDOWE
    (oraz posłowie Kukiz’15, którzy startują z list PSLu)

    Temat śmieci nie występuje w tegorocznym programie Polskiego Stronnictwa Ludowego, ani też nie występuje zauważalnie w kontekście chociażby prac sejmowych.

    Trzeba jednak napomknąć, że to Polskie Stronnictwo Ludowe jako jedno z pierwszych zwróciło w sejmie uwagę na problem niekontrolowanego importu do Polski i w tej sprawie składali interpelacje już w czerwcu 2018 roku.

    „To jest niedopuszczalne, to wstyd dla tego rządu, że nie potrafi ochronić Polski przed niekontrolowanym, gigantycznym przywozem śmieci; będziemy pytać w naszej informacji o działania podjęte przez rząd i będziemy domagać się wysłuchania publicznego oraz zaproszenia na nie organizacji i środowisk pozarządowych, które zajmują się ochroną środowiska naturalnego” – mówił wtedy przewodniczący partii Władysław Kosyniak-Kamysz.

    W tegorocznym programie do sejmu w kontekście śmieci pojawia się tylko odniesienie do zużycia odpadów jako materiału wkładowego do biogazowni.

    Trudno jednoznacznie ocenić rządy Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego w latach 2007-2015, jednak ważną reformą ich rządów była ustawa dotycząca gospodarki odpadami.

    2. PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ

    Prawo i Sprawiedliwość tematem np. recyklingu czy walką z zalewem plastiku zajmował się w swojej kadencji z umiarkowanymi skutkami. Od stycznia 2018 roku rząd wprowadził kaucję min.10 groszy za torebki plastikowe, ale przepisy były raczej nieskuteczne. W związku z tym od 1 września obowiązują nowe przepisy, gdzie za każdą torbę foliową w sklepie, trzeba płacić 20 gr plus VAT. Nie dotyczy to jednak tzw. popularnych zrywek, czyli bardzo cienkich torebek do owijania żywności (poniżej 15 mikrometrów),

    Do tego w maju br. minister środowiska Henryk Kowalczyk zapowiedział wprowadzenie kaucji za butelki plastikowe w wysokości 10 groszy, która według krytyków jest kwotą, która nie zmieniłaby wiele w kontekście redukcji ilości plastiku na rynku. W tandemie z kaucją miałaby wejść w życie również opłata nakładana na producentów opakowań.

    W swoim bardzo rozbudowanym programie (o wiele obszerniejszym od tej innych komitetów) pojawia się wiele konkretów w tym zakresie. I tak producenci, którzy wprowadzają produkty w opakowaniach, zostaną zobowiązani do finansowania zbiórki i przetwarzania odpadów powstających z tych opakowań, czyli koszty mają zostać przerzucone na przedsiębiorcę.

    Zapowiadane jest też wprowadzenie dyrektywy, która zakaże wprowadzanie na rynek produktów jednorazowych z plastiku. Warto tu jednak dodać, że ta dyrektywa ma być obowiązkowa dla wszystkich krajów unijnych od 2021 roku.
    Podano też ogólne cele recyklingu 55% do 2025 roku, 60% do 2030 roku i 65% do 2035 roku, czyli de facto powielili cele wynikające ze zobowiązań unijnych. Zaraz po celach następuje deklaracja, że w 2035 tylko 10% odpadów komunalnych będzie składowanych. Nie jest pewne, jak rozumieć ją w kontekście celów recyklingu. Być może cele odnoszą się do odpadów w ogóle, a w przypadku odpadów komunalnych poziom recyklingu będzie wyższy, nie jesteśmy jednak pewni takiej interpretacji”.

    Partia – przynajmniej w deklaracjach – zamierza walczyć z mafią śmieciową czy płonącymi wysypiskami. Chwalą się tym, że zabronili przywozu do Polski odpadów przeznaczonych do unieszkodliwiania i odpadów komunalnych (z wyjątkiem tych przeznaczonych do recyklingu), że wprowadzili konieczność monitoringu na wysypiskach i inne obostrzenia dla firm zajmujących się odpadami, podwyższyli kary itd. Do tego pojawiła się zapowiedź Bazy Danych o Odpadach.

    Warto jednak pamiętać, że za rządów Prawa i Sprawiedliwości padł rekord w ilości odpadów sprowadzonych z zagranicy do Polski. Jak podaje Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, w 2018 roku zwieźliśmy 434,4 tys. ton. Prawie o 60 tys. ton więcej niż rok wcześniej i prawie trzy razy więcej niż w 2015 roku (154 tys. ton). Do tego ilość nielegalnych wysypisk odpadów rośnie lawinowo, a normalną praktyką ‘mafii śmieciowej’ są podpalenia śmieci.

    3.LEWICA

    Lewica nie ma w programie zapisów odnośnie plastiku czy ogólnie gospodarki odpadami, a temat nie wybrzmiał wśród kampanii głównych polityków.

    Poszukaliśmy też w programach poszczególnych partii i wzmianki na ten temat nie ma w programie Lewica Razem z 2015 roku, Wiosny Biedronia z lutego br. czy Sojuszu Lewicy Demokratycznej z 2016 roku. W trakcie kampanii do Parlamentu Europejskiego kandydaci Wiosny jak Sylwia Spurek wspominali o potrzebie odejścia od plastiku, jednak nie ma szerszych odniesień do tego tematu w programie ugrupowania. W przypadku polityków Sojuszu Lewicy Demokratycznej nie zaobserwowano większego zainteresowania tematem.

    Temat śmieci najczęściej przewija się w kontekście polityków Lewica Razem, a podczas kampanii do Parlamentu Europejskiego opowiedzieli się za powrotem obowiązkowych zwrotnych opakowań szklanych, a także nałożeniem podatków za wykorzystywane w produkcji i handlu opakowania plastikowe.

    Jak mówił w marcu Adrian Zandberg: „miliardy ton plastiku, a co minutę kolejny miliony plastikowych opakowań opuszczają linie produkcyjne. (…) Gdybyśmy z tego plastiku chcieli zbudować wieże Eiffla, to można by zbudować nie jedną, nie tysiąc, ale dziewięć milionów takich wież!”

    Opowiedzieli się wtedy też za wprowadzeniem zakazu prowadzenia tzw. otwartych wysypisk śmieci, zmniejszeniem eksportu odpadów i za rozwojem badań w kontekście gospodarki odpadowej.

    4. KONFEDERACJA

    W programie Konfederacji tematyka ekologii praktycznie nie istnieje (a nawet pojawiają się w nim postulaty antyekologiczne jak wypowiedzenie pakietu klimatycznego UE).

    Mimo tego pojawił się ekologiczny akcent: Konfederacja chce zakazać importu śmieci. I tyle. Nic o zatrzymaniu nadprodukcji plastiku, recyklingu czy czymkolwiek takim. Tak jakby zakaz importu śmieci miał załatwić wszystko.

    Konfederacja w swoich podstawowych założeniach mocno też sprzeciwia się polityce unijnej, a należy sobie jasno powiedzieć, że w zakresie gospodarki odpadami i ograniczania ilości plastiku to właśnie UE wymaga od nas poprawy i mobilizuje państwo i samorządy do walki ze śmieciami.

    5. KOALICJA OBYWATELSKA

    Politycy Koalicji chcą wprowadzić system kaucji za butelki i depozytu za opakowania plastikowe, choć nie znamy proponowanych wysokości opłat. Kluczową rolę miałyby odegrać tu instytucje publiczne, które dawałyby przykład np. w zakresie korzystania z opakowań wielorazowych czy biodegradowalnych.
    W tym kontekście do programu Koalicji wkradły się terminy takie jak ‘gospodarka obiegu zamkniętego’ czy ‘zero waste’, dotychczas obecne chyba tylko w partiach niszowych.

    Platforma Obywatelska (startuje w Koalicji Obywatelskiej) w swoim programie, w rozdziale Czysta Polska, zapowiada wprowadzenie powszechnego systemu kaucji i depozytów oraz zachęty do pełnego wyeliminowania foliówek.

    Z kolei w programie jeden z koalicjantów, czyli Partia Zieloni uzupełnia i podkreśla, że odpowiedzialność za wyprodukowane towary powinni ponosić ich producenci. Zapowiada więc nałożenie na firmy obowiązku minimalizacji produkcji odpadów oraz reformę systemu dopłat do kosztów zbierania i przetwarzania odpadów tak, żeby producenci ponosili rzeczywisty koszt pozbycia się wyprodukowanych przez nich odpadów. W programie Zielonych z 2018 roku ten temat jest ujęty jeszcze bardziej kompleksowo (jak napisał Portal Samorządowy cele Zielonych w tym zakresie „są o klasę wyżej od innych partii”).

    Do tego pojawiły się postulaty zakazu importu śmieci, likwidacji nielegalnych wysypisk i wysokich kar dla takich praktyk.

    Trudno jednoznacznie ocenić rządy Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego w latach 2007-2015, jednak ważną reformą ich rządów była ustawa dotycząca gospodarki odpadami.

    —————-

    Jako kontekst dla wszystkich tych deklaracji wyborczych wypada podkreślić, że do reformy gospodarki odpadami zobowiązują Polskę także umowy unijne: w 2020 r. państwa członkowskie mają mieć recykling na poziomie 50 proc., w 2025 r. – 55 proc., w 2030 r. – 60 proc., a w 2035 r. aż 65 procent odpadów powinno podlegać recyklingowi. Jeżeli dane państwo nie wywiąże się z realizacji tych zobowiązań, grożą za to dotkliwe kary finansowe.. . niezależne od tego, która partia będzie rządzić. UE zwalcza też zanieczyszczenie plastikiem. Zgodnie z przyjętymi w tym roku przepisami najpóźniej w 2021 r. zabronione zostanie stosowanie jednorazowych talerzy, sztućców, słomek, patyczków do balonów i patyczków kosmetycznych.

    Państwa członkowskie uzgodniły, że do 2029 r. zbieranych będzie 90% plastikowych butelek i że do 2025 r. będą one musiały zawierać co najmniej 25% materiałów z recyklingu, a do 2030 r. – 30%.

  • Zestawienie ekowyborcze w wyborach parlamentarnych 2019

    Zestawienie ekowyborcze w wyborach parlamentarnych 2019

    Zbiorczy wykres dotyczący wybranych zagadnień ekologicznych w programach partii/ koalicji.

    ZAŁOŻENIA:
    a) Analiza TAK / NIE jest ze swojej natury uproszczona.

    b) Nie pojawiają się tematy, gdzie wszyscy byli za, a różnią się wyłącznie detalami i jakością propozycji, czyli np. plany walki ze smogiem, inwestycje w kolej czy konieczność inwestycji w fotowoltaikę.
    Podobnie nie poruszano tematów, które zostały pominięte przez wszystkie komitety, jak np. temat ograniczenia pestycydów w rolnictwie.

    c) Porównaliśmy oficjalne postulaty partii. Czasem, w celach porównawczych uwzględnialiśmy wypowiedzi liderów komitetów, gdy były wątpliwości. Dotyczy to np. tematu zakazu polowania na ptaki, który nie pojawia się w programie Lewicy, ale za to padały jasne deklaracje w tym zakresie ze strony liderów komitetu.

    d) NIE dla komitetu nie musi oznaczać, że dany komitet jest przeciwko danemu rozwiązaniu. Może po prostu oznaczać, że komitet nie uznał tematu za na tyle ważny, by zawrzeć postulaty w tym zakresie. Dotyczy to np. rolnictwa ekologicznego czy polityki śmieciowej.

    UWAGI DO POSZCZEGÓLNYCH PUNKTÓW:

    POPARCIE DLA PAKTU KLIMATYCZNEGO
    Prawo i Sprawiedliwość ostatnio łagodziło swoje stanowisko w tym zakresie, jednak wciąż aktywnie prowadziło politykę podważającą Pakt Klimatyczny i stawiającą w praktyce na ochronę węgla w przemyśle i energetyce.

    ODEJŚCIE OD WĘGLA
    Zarówno Lewica, jak i Koalicja Obywatelska, deklarują publicznie odejście od węgla – zazwyczaj padają terminy: 2035 i 2040 rok. Do tego oba komitety jasno sprzeciwiają się budowie nowych kopalń (choć pojedynczy politycy z tych ugrupowań – już niekoniecznie).

    Polskie Stronnictwo Ludowe deklaruje odejście od węgla, jednak w miksie energetycznym przesłanym redakcji Ekowyborca przez sztab zakładają 10% węgla w miksie w 2050 roku, stąd znak zapytania. Prawo i Sprawiedliwość niedawno ogłosiło, że możliwe jest odejście od węgla do 2050 roku, jednak program, jak i przytłaczająca większość niedawnych działań i wypowiedzi partii przeczą temu – przykładem może być specustawa, która ułatwi budowę nowych kopalń węgla.

    ENERGIA JĄDROWA
    Wiosna i Sojusz Lewicy Demokratycznej publicznie wypowiadali się za miksem bez energii jądrowej. Wyłamuje się tu Lewica Razem, która opowiada się budową bloków atomowych.

    ROZWÓJ WIATRAKÓW LĄDOWYCH
    Rozwój taki postulują w swych programach PSL, Lewica i Koalicja Obywatelska.

    Konfederacja z jednej strony w “100 ustawach Mentzena” – zestawie ogłoszonych przez Konfederację projektów ustaw – proponuje zniesienie niesławnej PiS-owskiej “ustawy antywiatrakowej”, wprowadzającej bardzo restrykcyjne ograniczenia dotyczące lokalizacji elektrowni wiatrowych. Z drugiej strony jeden z jej liderów, Janusz Korwin Mikke wielokrotnie wypowiadał się przeciwko takim inwestycjom.

    ROZBUDOWA PARKÓW NARODOWYCH
    Członek Konfederacji czyli Ruch Narodowy deklaruje takie postulaty w swoim programie, a z drugiej strony Janusz Korwin Mikke jest za prywatyzacją wszystkich lasów.

    PROGRAM WALKI ZE ŚMIECIAMI
    PSL i Konfederacja mają bardzo ograniczone postulaty w tym zakresie, właściwie ograniczające się do zakazu importu śmieci (Lewica nie ma żadnych). Aby otrzymać od Ekowyborca TAK oczekujemy konkretów w tym zakresie. Rozbudowany program ograniczania ilości odpadów oraz ich recyklingu pojawił się w programie PiS i KO.

    PROGRAM WSPARCIA ROLNICTWA EKOLOGICZNEGO
    Program Koalicji Obywatelskiej zawiera jeden krótki zapis: „Kluczowe jest zapewnienie rozwoju nie tylko dużych farm przemysłowych, ale również mniejszych gospodarstw rodzinnych, rolnictwa ekologicznego i innowacyjnego.” Podobny zapis w programie miała Konfederacja. W stosunku do obszernych propozycji Polskiego Stronnictwa Ludowego i Prawa i Sprawiedliwości jest to niewiele i ciężko uznać to za jasno określoną wizję. Aby otrzymać od Ekowyborca TAK oczekujemy konkretów w tym zakresie.

    OGRANICZANIE HODOWLI PRZEMYSŁOWEJ
    W programie Prawo i Sprawiedliwość pojawiają się zapisy np. o hodowli świń na ściółce oraz odnośnie postawienia na mniej intensywną hodowlę. Z drugiej strony jednak minister rolnictwa Ardanowski zaciekle broni hodowlę przemysłową oraz twierdzi, że: „Nigdy nie zgodzę się ze stwierdzeniem, że hodowla bydła niszczy klimat. To bzdura”.

    Wprowadzone niedawno przez PiS przepisy LexInwestor ułatwiają zakładanie ferm przemysłowych nawet przy sprzeciwie okolicznych mieszkańców.

    ZAKAZ POLOWANIA NA PTAKI
    Lewica nie posiada wprost takiego zakazu w swoim programie, jednak poszczególne partie składowe komitetu oficjalnie ogłosiły swojej poparcie dla takiego postulatu. W imieniu Sojuszu Lewicy Demokratycznej za takim zakazem wypowiedział się Włodzimierz Czarzasty.

    W programie Koalicji Obywatelskiej zakaz polowań na ptaki jest wpisany.

    ZAKAZ FERM FUTERKOWYCH I ZAKAZ ZWIERZĄT W CYRKU
    Oba tematy były obecne w programie Prawa i Sprawiedliwości w 2015 roku, ale zniknęły z obecnego programu.
    PSL i Konfederacja tego nie postulują. Lewica i Koalicja Obywatelska mają takie postulaty wpisane wprost w programie.

    RZECZNIK PRAW ZWIERZĄT
    Powołanie Rzecznika występuje tylko w programie Lewicy, choć warto zauważyć, że postulat pojawia się w programie Partii Zieloni startującej w KO. Nie znamy opinii pozostałych ugrupowań Koalicji Obywatelskiej w tej sprawie.

    W razie wątpliwości lub uwag prosimy o komentarze.

  • Ochrona rzek, retencja, przeciwdziałanie skutkom suszy w programach partii – 2019

    Ochrona rzek, retencja, przeciwdziałanie skutkom suszy w programach partii – 2019

    PSL – KUKIZ’15 Woda dla rolników

    W kontekście suszy w programie PSL są głównie zapisy odnośnie chronienia interesów rolników, czyli fundusz klęskowy czy mała retencja z myślą o potrzebach wsi.
    Odnośnie rzek pojawiają się tylko postulaty, które mogą martwić, czyli rozbudowy średniej i dużej retencji na potrzeby energetyki wodnej. Negatywne opinie środowisk ekologicznych i naukowych na ten temat można poczytać chociażby na stronie Koalicji Ratujmy Rzeki.

    PiS – na papierze nie jest źle, ale zapowiedzi i działania pokazują coś innego

    PiS chwali się przyjęciem we wrześniu 2019 „Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą do roku 2030”, w ramach którego planowana jest budowa zbiorników retencyjnych i stopni wodnych, renaturyzacja rzek i odtwarzanie mokradeł, co ma zwiększyć zatrzymywanie odpływu wody z rzek z 6,5 % do 15 %. PiS planuje też pozyskać środki z UE na wsparcie małej retencji. Pomimo zapisów w programie retencji dotyczących przywracania mokradeł, renaturyzacji rzek itp., w załączniku do programu mamy wymienione głównie inwestycje w duże zbiorniki wodne, co zostało skrytykowane przez Koalicję Ratujmy Rzeki.
    Jednocześnie planowane jest przystosowanie rzek (w tym Odry, Wisły, Narwi i Bugu) dla żeglugi śródlądowej. To jest złym pomysłem zarówno w kontekście suszy, jak i zwiększa ryzyko powodzi. Dodatkowo spowodowałoby to szkody środowiskowe, m.in. w nadwiślańskich obszarach Natura 2000. Propozycja ta spotkała się z więc z krytyką ze strony środowisk ekologicznych i naukowych.
    Inną kontrowersyjną inwestycją jest przekop Mierzei Wiślanej, w dokumencie wychwalany i nazywany „realnym i symbolicznym przedsięwzięciem pokazującym zmianę polityki zagranicznej Polski” czy „decyzją podjętą suwerennie przez rząd Polski.”, jednak wielokrotnie krytykowany zarówno od strony ekologii, jak i ekonomii.

    PiS także broni planów otworzenia nowych kopalni odkrywkowych np. odkrywki węgla brunatnego w Złoczewie. Wiemy zaś, jak takie przedsięwzięcia wpływają negatywnie na zasoby wodne w rejonie kopalni. Skutkują obniżeniem poziomu wody w pobliskich jeziorach i pustynnieniem okolicznych obszarów.

    Lewica – przywracanie naturalnego obiegu wody

    Lewica ogłosiła „Pakiet przeciw suszy”, a w nim postulaty takie jak:
    -przeznaczenie 20% przychodów z gospodarki leśnej na Fundusz Dzikiej Przyrody. Zajmie się on m.in. zalesianiem nieużytków i odtwarzaniem mokradeł – oba te rozwiązania stanowią dobre zabezpieczenie przed suszą i pustynnieniem terenów, zwiększają retencję wody, a ponadto mokradła mają zbawienny wpływ dla klimatu.
    -Powstrzymanie powstawania nowych kopalni odkrywkowych.
    – Znaczne zwiększenie środków na program wspierania małej retencji (zbiorniki o pojemności poniżej 5 mln m³, w tym stawy hodowlane) oraz mikroretencji (zbiorniki o pojemności poniżej 0,1 mln m³ i o powierzchni do 1 ha, w tym oczka wodne oraz podpiętrzone cieki – także w wyniku działalności bobrów).

    – Modernizację wodociągów i kanalizacji. Obejmie ona m.in. naprawę i czyszczenie studni.
    – Powstrzymanie „betonozy” w miastach. „Zamiast wielkich pustyń betonu będziemy wspierać sadzenie w miastach drzew. Określimy minimalny udział przestrzeni biologicznie czynnej w każdym kwartale.”

    – Przywrócenie, tam gdzie to możliwe, dzikich brzegów rzek. W okresach powodziowych posłużą one za naturalne tereny zalewowe, a jednocześnie zwiększą retencję wody. Powstrzymanie zabudowywania terenów zalewowych.

    Konfederacja – brak planu

    Brak konkretów, niespójność programu: z jednej strony jest informacja o zalesianiu (pozytywny wpływ na zasoby wody), a z drugiej negowanie zmiany klimatu i poparcie dla używania węgla (negatywny wpływ, bo zmiany klimatu wpływają na intensyfikację susz i opadów nawalnych, a kopalnie odkrywkowe osuszają teren).
    Problem suszy pojawia się głównie w kontekście krytyki systemu odszkodowań dla rolników.

    Koalicja Obywatelska – przywracanie naturalnego obiegu wody

    Koalicja zapowiada kompleksowy program walki ze skutkami suszy. Ewidentnie dostosowała tu optykę do postulatów Zielonych.

    Koalicja zapowiada wstrzymanie programów regulacji rzek oraz ich renaturyzację. Do tego doprowadzą do zaprzestania melioracji odwadniającej na terenach podmokłych, nakażą małą retencję w lasach i podejmą kompleksowe działania w zakresie retencji wód w miastach. Retencja wody ma zostać zwiększona z ok. 5% do co najmniej 15%.
    KO postuluje też wstrzymanie budowy nowych kopalni, politykę klimatyczną zgodną z celami redukcji wyznaczonymi przez IPCC.

    Koalicja ogłosiła hasło „Zielona Polska” i – podobnie jak Lewica – zapowiada koniec z betonozą, ale też strategie zadrzewiania terenów miejskich oraz nieużytków rolnych. Są zapowiedzi ochrony lasów i powołania nowych lub rozszerzenia obszarów istniejących parków narodowych (w porozumieniu z lokalnymi społecznościami). Jeszcze ambitniejsze postulaty znajdziemy w programie Zielonych, którzy chcą m.in. zwiększenia obszaru parków narodowych o ok. 360% i zasadzenia miliona hektarów nowych lasów (dwukrotności obszaru Puszczy Białowieskiej) do 2025. Zwiększenie obszaru zadrzewień i terenów chronionych miałoby zdecydowanie pozytywny wpływ na retencję wody.

  • Partie wobec problemu smogu – 2019

    Partie wobec problemu smogu – 2019

    Smog powstaje na skutek wymieszania powietrza z zanieczyszczeniami i spalinami, powstającymi w efekcie działalności człowieka. Mówi się tu o tzw. niskiej emisji.

    Za znakomitą większość niskich emisji odpowiada palenie węglem, drewnem i innymi paliwami stałymi w piecach. Stąd też najważniejszym elementem walki ze smogiem jest termomodernizacja, wymiana czy likwidacja pieców oraz wyższy standard budownictwa.

    Innymi ważnymi elementami smogu są emisje z fabryk, natomiast w dużych miastach ruch samochodowy często wyrasta na głównego winowajcę.


    KONFEDERACJA (SZKODLIWE ROZWIĄZANIA):

    W programie Konfederacji znajduje się hasło “czyste powietrze”, ale bez żadnych propozycji jak je osiągnąć.

    Z kolei osobny program Ruchu Narodowego stwierdza: “Do tej pory nie powstała żadna pogłębiona analiza, która umożliwiłaby skuteczną walkę z tym zjawiskiem. Decyzje samorządowców w tej materii podejmowane są na podstawie spekulacji.” Dlatego proponują jedynie przeprowadzenie tej analizy oraz zwiększenie lesistości kraju (gdzie walka ze smogiem jest jedną z motywacji).

    Na pytanie Business Insider o walkę ze smogiem Konfederacja jako przyczynę smogu podała fakt, że ludzie palą słabej jakości węglem, dodając: “Robią to, ponieważ nie stać ich na droższy. Żadne programy socjalne tutaj nie pomogą. Jeśli człowieka na coś nie stać, trzeba zmniejszyć opodatkowanie pracy, pozwolić mu się bogacić dzięki swojej pracy. Wtedy będzie miał środki na palenie w lepszy, wydajniejszy i bliższy środowisku sposób”. Nie spodziewamy się więc po tym komitecie dofinansowań do wymiany pieców czy termomodernizacji.

    W kontekście jednak transportu samochodowego Konfederacja zapowiada zniesienie akcyzy na paliwo i wydaje się stanowczo wspierać transport indywidualny. Radykalna obniżka cen paliwa do poziomu 3 złotych miałaby dać “naszej gospodarce nową energię”.

    W debacie na temat smogu Krzysztof Bosak był za rozwojem transportu publicznego, ale przeciwko utrudnieniom ruchu w centrum miast. Jako żart (mamy nadzieję) sugerował nawet że likwidacja miejsc parkingowych zwiększa smog, bo kierowcy dłużej jeżdżą szukając miejsc. Ale, poza wysokimi karami za wycinanie filtrów DPF, konkretne rozwiązania na redukcję smogu wywołanego przez transport nie padły. Pojawiły się za to słowa o tym, że lewica “wypowiada wojnę kierowcom” i kieruje się “antysamochodową agendą”. Nie zapominajmy, że w skład Konfederacji wchodzi Partia Kierowców, której przedstawiciel na konwencji programowej wprost mówił o walce z aktywistami miejskimi i „ekoterrorystami”.

    Natomiast w zestawie 100 ustaw Sławomira Mentzena, promowanych przez Konfederację, jest też projekt zniesienia regulacji przy wycinaniu drzew na prywatnych działkach, czyli nowe LexSzyszko. Jak to się ma do haseł o „czystym powietrzu”?


    PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ (DOBRE ROZWIĄZANIA, WADLIWA REALIZACJA)

    Jako przykłady własnych działań w tej sprawie PiS podaje program „Czyste powietrze”, oraz rozporządzenia dotyczące kotłów i jakości paliw. Warto jednak dodać, że, choć partia obwinia za bezczynność w sprawie smogu poprzedni rząd, sama z początku nic nie robiła w tej sprawie (czy wręcz powiększała problem, np. podnosząc progi informowania o zanieczyszczeniu powietrza).

    PiS chce inwestować w efektywność energetyczną i modernizację ogrzewania. Budynki, w których świadczy się najważniejsze usługi publiczne, mają zostać doprowadzone do wysokich standardów efektywności energetycznej (nie wiemy niestety, jakich konkretnie). O budynkach prywatnych autorzy programu piszą: „Zwiększymy liczbę gospodarstw domowych podłączonych do efektywnych systemów ciepłowniczych (sprawność instalacji indywidualnego ogrzewania to najczęściej znacznie poniżej 65%, w przypadku ciepłowni i elektrociepłowni to 85%) oraz rozbudujemy system wysokosprawnej kogeneracji i ogrzewania gazowego. Dla obszarów o niskim poziomie urbanizacji alternatywą jest ogrzewanie elektryczne, ujęte w taryfie antysmogowej.”

    Do tej pory wsparciem dla termomodernizacji, wymiany kotłów i inwestycje w OZE w prywatnych domach były programy „Energia Plus” i „Czyste Powietrze”. Oba będą kontynuowane. „Czyste powietrze” ma objąć 3-4 mln domów jednorodzinnych (a więc 60-80%), co ma doprowadzić do 50% redukcji emisji z sektora bytowo-komunalnego do 2030.

    Pytanie jednak, czy faktycznie uda się wdrożyć program na tę skalę. Dokument programowy chwali się dotychczasowym jego sukcesem, jednak nie wspomina w ogóle o problemach z nim związanych – opóźnieniach w rozpatrywaniu wniosków czy konflikcie z Komisją Europejską (dotyczących m.in. udziału banków w projekcie) – ani o możliwych rozwiązaniach (choć trzeba wspomnieć, że rząd uczynił kroki w tę stronę). Patrząc po średnim tempie akceptacji wniosków z pierwszych 10 miesięcy, program musi znacznie przyspieszyć, aby objąć zamierzoną liczbę budynków.

    Poza powyższymi uwagami nie można pominąć milczeniem takich działań jak ”Lex Szyszko”, postępująca w wyniku tego wycinka drzew w miastach i nie tylko czy brak norm jakościowych w zakresie spalanego węgla. Mimo więc niezłych założeń programowych Prawo i Sprawiedliwość otrzymują od nas kolor żółty.

    W kontekście ruchu samochodowego Prawo i Sprawiedliwość stawia na elektromobilność („jedną z flagowych branż polskiej polityki rozwojowej”) i rozbudowę / przywrócenie sieci kolejowej i autobusowej dla wsi i małych miast.


    LEWICA (DOBRY PROGRAM)

    Lewica zapowiedziała też pewne elementy kompleksowego programu antysmogowego i energooszczędnościowego, jak dofinansowanie wymiany 2 mln pieców węglowych w ciągu 15 lat na bezemisyjne instalacje grzewcze. Do tego rozwiną sieci, zwiększą poziomy informowania i alarmowania o stężeniu pyłów zawieszonych, tak by najpóźniej w 2023 roku osiągnęły poziomy przyjęte we Francji (poziom alarmowy dla PM10 80 µg/m3 średniodobowo). W naszym kwestionariuszu SLD stwierdza dodatkowo, że nowe budynki powinny powstawać w “standardzie prawdziwie zeroenergetycznym”.

    Są też zapowiedzi rozwoju sieci transportu zbiorowego i stworzenia w ciągu 6 lat pełnej siatki połączeń lokalnych we wszystkich gminach w Polsce.

    Jest też zapowiedź walki z betonozą i rozwoju zieleni miejskiej, co ma pewne znaczenie mitygacyjne. Minimalny udział przestrzeni biologicznie czynnej w każdym kwartale miasta ma być regulowany ustawowo.

    Przed powstaniem Lewicy temat smogu najmocniej przewijał się w Lewica Razem, która mówiła ponadto m.in. o potrzebie edukowania społeczeństwa na temat smogu, rozbudowy lokalnej sieci pomiaru zanieczyszczeń oraz zatrudnienia lokalnych doradców ds. termomodernizacji. Warto napomknąć, że Lewica Razem jest przeciwna prywatyzacji sieci ciepłowniczej.

    POLSKIE STRONNICTWO LUDOWE (ZA MAŁO KONKRETNIE)

    Choć kierunek jest właściwy, cele są mało konkretne i z reguły mniej ambitne. PSL zapowiada zakaz instalacji pieców nie spełniających norm ochrony środowiska oraz dofinansowanie zakupu pieców w wysokości 75-100%. Nie ma jednak w programie nic np. o pompach ciepłach czy termomodernizacji.

    Mocnym zapisem jest obietnica, że od 2025 roku wszystkie nowo budowane domy muszą być nie gorsze niż w standardzie domów pasywnych, co też prowadzi do ograniczenia smogu z mieszkalnictwa.

    W kwestii transportu PSL skupia się na obietnicach rozbudowy i przywrócenia lokalnych połączeń zbiorowych, tworzeniu ponadregionalnych tras rowerowych i postawienia na bezemisyjny wodór w transporcie.

    KOALICJA OBYWATELSKA (DOBRE ROZWIĄZANIA)

    Koalicja Obywatelska ogłosiła najbardziej ambitny program wymiany pieców węglowych, które za pomocą zmian w prawie i systemu dotacji mają być całkowicie wyeliminowane do 2030 roku (program Polska Oddycha). Zapowiada przy tym inwestycje w pompy ciepła czy w kompleksową modernizację systemu ciepłowniczego, wraz z wyeliminowaniem węgla z ciepłownictwa do 2035 roku. Do tego Koalicja zapowiada ogólnopolski program termomodernizacji, uwzględniający problem ubóstwa energetycznego oraz nowe standardy cieplne dla nowych i starych domów. Pojawia się też hasło walki z “betonozą” w miastach, choć bez dalszego rozwinięcia tematu.

    Jest co prawda mowa o przyspieszeniu rozbudowy i modernizacji systemu dróg, ale też powraca znany z ruchów ekologicznych postulat „Tiry na tory”, czyli zapowiedź przekierowania ciężkiego transportu na kolej, co w przypadku smogu też ma niebagatelne znaczenie. Do tego zapowiadana jest rozbudowa węzłów komunikacyjnych i odbudowa systemu połączeń kolejowych czy autobusowych. Podobnie jak w przypadku PSL jest zapowiedź inwestycji w technologie wodorowe w transporcie, ale też w auta elektryczne.

    Więcej konkretów można znaleźć w programie Partii Zieloni, gdzie mowa jest o 150 mld zł na 10-letni plan wymiany pieców czy termomodernizacji budynków. Zieloni rozwijają też temat samochodów i sugerują zaostrzenie norm spalinowych, ulgi podatkowe i dopłaty dla samochodów elektrycznych i zapowiedź wycofania pojazdów spalinowych z polskich dróg.

  • EKOLOGIA W PROGRAMIE KOALICJI OBYWATELSKIEJ

    EKOLOGIA W PROGRAMIE KOALICJI OBYWATELSKIEJ

    Wbrew zapowiedziom jednak pierwsza na warsztat idzie Koalicja Obywatelska, co wynika z prostego faktu zorganizowania konferencji programowej w piątek, 6 września, podczas gdy Polskie Stronnictwo Ludowe swój program ogłasza dopiero dzisiaj (w sobotę).

    Ponownie nie analizujemy całościowego programu i skupiamy się na wątkach ekologicznych. Jeśli chodzi o samą konferencję, to trzeba przyznać mocny pro-ekologiczny wydźwięk, głównie dzięki przemowie Małgorzaty Tracz, dwójki z list KO we Wrocławiu i przewodniczącej Zielonych. Ekologia została też ewidentnie wyróżniona jako jeden z sześciu głównych punktów programowych – coś, czego zabrakło np. na konwencji programowej Lewicy.

    Warto zaznaczyć tu, że tuż po konferencji programowej Koalicji Obywatelskiej, Partia Zielonych zorganizowało drugą konferencję ‘uzupełniającą’ o dalej idących postulatach, którą omówimy odrębnie.

    Koalicja Obywatelska opublikowała dziś znacznie rozszerzony program ekologiczny, ale znów zachodzi pytanie: Czy postulaty usatysfakcjonują wyborców? Jest na pewno lepiej niż np. cztery lata temu, ale ekowyborca nadal może mieć sporo zastrzeżeń.

    POLITYKA KLIMATYCZNA

    Ponownie zaczniemy od polityki klimatycznej, która znów wydaje się za mało ambitna wobec katastrofy klimatycznej.

    Jak już pisaliśmy, świat musi zredukować emisje wobec 1990 roku o 55% do 2030 roku (do 2050 roku mamy osiągnąć zeroemisyjność), jeśli mamy spełnić cele klimatyczne założone w raporcie IPCC z 2018 roku. Obecnie emisje w Polsce rosną, ale w wyniku transformacji politycznej i zamknięciu przemysłu ciężkiego emisje w Polsce są obecnie ok. 30% poniżej poziomu z 1990 roku.

    Tu niestety drugi z rzędu zawód: Program Koalicji Obywatelskiej niestety nie jest tak ambitny jak program ich koalicjanta, czyli Zielonych, a do tego szybko wyszła na jaw niespójność postulatów.

    W zakresie energetyki, która w Polsce wytwarza ok. 39% gazów cieplarnianych, trudno jednoznacznie ocenić jakość postulatów. Z jednej strony ostała się deklaracja totalnego odejścia od węgla do 2040 roku (czego nie ma np. w programie Lewicy). Realizacja tego postulatu jest jak najbardziej zgodna z celami klimatycznymi, jest jednak jedno wielkie ale… Program Koalicji zakłada program 3×10, czyli po 10 GW energii słonecznej, energii wiatrowej lądowej i morskiej w ciągu 10 lat. To łącznie ma zwiększyć udział energetyki odnawialnej do ponad 33% w perspektywie 10 lat. Tu jest identyczny problem z deklaracjami Lewicy: liczby się nie spinają. Jeśli po 2029 roku nie dojdzie do przyspieszenia programu OZE jej udział w energetyce będzie ok. 47% w 2035 roku (wobec 50% w programie Lewicy) i 58% w 2040 roku. Tym samym, jeśli Koalicja Obywatelska postuluje odejście od węgla do 2040 roku to skąd brakujące ok. 40% energii?

    Są więc trzy opcje: spalanie gazu ziemnego, budowa elektrowni atomowych lub radykalnie przyspieszenie transformacji w latach 2030-2040, ale w programie nie ma wzmianki o żadnym z tych rozwiązań. Tak czy inaczej w obecnej formie – podobnie jak w programie Lewicy – trzeba mówić o postulatach, które nie spinają się logiczną całość.

    Trzeba tu zaznaczyć jednak, że Lewica przynajmniej deklaratywnie twierdzi, że nie będą otwierane nowe kopalnie węgla, ani nie będzie importowany węgiel czy gaz ziemny, natomiast jak dotychczas Koalicja nic podobnego nie stwierdziła.

    W tej perspektywie wygląda na to, że jedyny komitet, który w zakresie energetyki spełnia wymogi celów klimatycznych na 2030 rok to zieloni z… Polskiego Stronnictwa Ludowego.

    Na koniec warto jednak dodać, że Koalicja Obywatelska zobowiązała się do przeznaczenia 100% wpływów ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 na inwestycje w OZE oraz zapowiada budowę inteligentnej sieci elektroenergetycznej.

    DEKLARACJA DLA GÓRNEGO ŚLĄSKA

    W rozbudowanym dziale ekologicznym Koalicji Obywatelskiej pojawił się jeden dziwny fragment, czyli „Deklaracja dla Górnego Śląska”, gdzie pada takie zdanie: „Nie będziemy zamykać kopalń, dopóki będzie w nich węgiel, a koszty wydobycia pozwolą na utrzymanie godnego życia górników i ich rodzin. Nie będziemy zamykać elektrowni węglowych, dopóki będą w stanie pracować.”

    Ów fragment szybko zyskał popularność w sieci i doczekał się nawet Razemowego mema. Jednak wbrew pozorom nie ma tutaj akurat tak wielkiej sprzeczności z postulatami odejścia od węgla do 2040 roku, choć musi wzbudzać sceptycyzm zwrot typu „nie będziemy zamykać elektrowni węglowych, dopóki będą w stanie pracować.” Wygląda to na próbę ugłaskiwania elektoratu górniczego na Dolnym Śląsku.

    Jeśli chodzi o sam węgiel, warto pamiętać, że według samej branży w obecnie działających kopalniach węglowych zabraknie węgla do 2035 roku, a przy planowanej stopniowej redukcji zużycia cel 2040 rok wydaje się sensowny.

    W przypadku polskich elektrowni trzeba nadmienić, że ponad połowa z nich ma ponad 35 lat i już w najbliższych latach część będzie zamykana ze starości. Przy rozsądnej, ale i radykalnej transformacji energetycznej, można większość elektrowni stopniowo zastępować czystymi źródłami energii. Sytuacja ma się gorzej z nielicznymi nowymi blokami w Turowie, Bogatyni czy Jaworznie, które w 2040 rok będą miały zaledwie nieco ponad 20 lat i daleko im będzie do końca użyteczności.

    WODÓR I ENERGIA JĄDROWA

    W Koalicji widać, że są fani wodoru jako przyszłego nośnika energii. Wodór jednak pozyskiwany z energii odnawialnej (zgodnie z programem komitetu) korzysta z nadwyżek energii, natomiast te są możliwe np. dopiero przy radykalnym rozwoju OZE, a tego obecny program energetyczny nie gwarantuje. Tym niemniej warto ten punkt zauważyć jako zapowiedź inwestycji w nowoczesny przemysł przyszłości.

    Nie ma w programie wzmianki o energii jądrowej.

    SMOG, ENERGOOSZCZĘDNOŚĆ, PROSUMENCKOŚĆ

    Koalicja Obywatelska już w lipcu ogłosiła ambitny program wymiany pieców węglowych, które za pomocą prawa i systemu dotacji mają być całkowicie wyeliminowane do 2030 roku (dla porównania Lewica zapowiedziała 2 mln pieców do 2035 roku). Zapowiada przy tym inwestycje w pompy ciepła czy w kompleksową modernizację systemu ciepłowniczego.

    Do tego Koalicja zapowiada ogólnopolski program termomodernizacji, uwzględniający problem ubóstwa energetycznego oraz nowe standardy cieplne dla nowych i starych domów.

    W programie poruszano też kwestie energii prosumenckiej. Tu Koalicja obiecuje mechanizm preferencyjnych pożyczek dla firm i obywateli chcących inwestować w przydomowe odnawialne źródła energii – panele słoneczne, przydomowe wiatraki i i pompy ciepła.

    POLITYKA ŚMIECIOWA I EDUKACJA

    To jeden z silnych punktów programu Koalicji Obywatelskiej z daleko idącymi postulatami.

    Politycy Koalicji chcą bowiem wprowadzić system kaucji za butelki i depozytu za opakowania plastikowe, co w Polsce oznaczałoby wielką rewolucję. W tej wielkiej przemianie kluczową rolę miałyby odegrać instytucje publiczne, które dawałyby przykład np. w zakresie korzystania z opakowań wielorazowych czy biodegradowalnych.

    W tym kontekście do programu Koalicji wkradły się terminy takie jak ‘gospodarka obiegu zamkniętego’ czy ‘zero waste’, dotychczas obecne chyba tylko w partiach niszowych.
    Do tego pojawił się postulat zakazu importu śmieci, zapewne wskutek coraz bardziej gorszącego procederu dzikich czy płonących wysypisk.

    Warto też nadmienić postulat wprowadzenia nowego przedmiotu: edukacji o ochronie środowiska do szkół.

    LASY

    Koalicja ogłosiła hasło „Zielona Polska” i zapowiada koniec z betonozą, ale też strategie zadrzewiania terenów miejskich, ale także nieużytków rolnych. Są zapowiedzi ochrony lasów i powołania nowych lub rozszerzenia obszarów istniejących parków narodowych (w porozumieniu z lokalnymi społecznościami), jednak jedynym konkretem jest spełnienie postulatu zamiany całej Puszczy Białowieskiej w park narodowy.

    Dla porównania Lewica ogłosiła ochronę 10% lasów polskich, natomiast Partia Zieloni w swoim programie do sejmu zapowiedziała zbieżny postulat: zwiększenie obszaru parków narodowych o ok. 360%.

    PRAWA ZWIERZĄT

    Tutaj doszło niewątpliwie do pewnych przełomów. Platforma Obywatelska, raczej dotychczas przychylna myśliwym, zaakceptowała do programu postulat ewidentnie wzięty od Partii Zielonych, czyli zakaz polowań na ptaki.

    Jeszcze większym skokiem programowym jest stwierdzenie, że „Przemysłowa hodowla zwierząt jest jednym z głównych źródeł emisji gazów cieplarnianych. Jej ograniczenie jest niezbędne ze względów klimatycznych, zdrowotnych i etycznych.” Nie idą za tym zapisem jednak żadne konkretne deklaracje, poza zapisem o potrzebie wsparcia mniejszych gospodarstw rodzinnych, rolnictwa ekologicznego i innowacyjnego.

    Do tego (podobnie jak na Lewicy) mamy zakaz wykorzystywania zwierząt w cyrku czy likwidację ferm futrzarskich. Nie pojawił się za to postulat powołania Rzecznika Praw Zwierząt (za to znalazł się on w deklaracji programowej Zielonych).

    WODA I RZEKI

    Koalicja ewidentnie dostosowała tu optykę do postulatów Zielonych, a nawet czuć w tym ich język (nieraz zbyt ekspercki). Tym samym komitet zapowiada wstrzymanie programów regulacji rzek oraz ich renaturyzację. Do tego doprowadzą do zaprzestania melioracji odwadniającej na terenach podmokłych, nakażą małą retencję w lasach i podejmą kompleksowe działania w zakresie retencji wód w miastach.

    TRANSPORT

    Temat transportu akurat nie pojawił się w dziale ekologii, tylko gospodarki. Jest więc co prawda mowa o przyspieszeniu rozbudowy i modernizacji systemu dróg, ale też powraca znany z ruchów ekologicznych postulat „Tiry na tory”, czyli zapowiedź przekierowania ciężkiego transportu na kolej.
    Do tego zapowiadana jest rozbudowa węzłów komunikacyjnych i odbudowa systemu połączeń kolejowych czy autobusowych. W tym celu Koalicja zapowiada powstanie 314 powiatowych centrów komunikacyjny.