Tag: #rolnictwo

  • Chomik europejski – ratujmy krytycznie zagrożony gatunek

    Chomik europejski – ratujmy krytycznie zagrożony gatunek

    Niegdyś popularny w całej Polsce. Teraz – jako jedyny ssak w Polsce umieszczony jest na czerwonej liście zagrożonych wymieraniem gatunków Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody w kategorii gatunków krytycznie zagrożonych. Lecz wciąż tępiony i zabijany – czas, aby chomik europejski został chroniony prze system dopłat do ostoi chomika i rekompensat.

    Zmiany niszczące populacje chomika europejskiego
    Podstawową przyczyna wymierania chomików są wielohektarowe uprawy monokulturowe, zwłaszcza kukurydzy, utrata małych nieuprawianych połaci gruntów jako siedliska służącego za schronienie oraz mechanizacja rolnictwa. Te zmiany w rolnictwie przyczyniły się do wymierania chomików do tego stopnia, że w ostatnich 40-tu latach ich zasięg występowania w Polsce skurczył się o 75% i wciąż drastycznie spada.
    Do wymierania populacji chomika europejskiego dokładają się drogi, które stają się miejscem egzekucji i które izolują chomiki od innych rodzin i terenów. Zwierzęta nie mogą się przemieszczać i wymieniać genami, nie mogą gromadzić odpowiedniej ilości pożywienia. Zostają uwięzione na kawałku pola, na którym nie mają już perspektywy przetrwania i z którego nie ma ucieczki.
    Wreszcie chomikom zagrażają też przydomowe zwierzęta – psy i koty, które również polują na chomiki, co sprawia, że każdego dnia ginie zapewne kilka osobników, co jest bardzo dużą strata dla populacji.

    Krytycznie zagrożony wyginięciem ssak Europy celowo zabijany
    Polacy wciąż zabijają celowo te cenne przyrodniczo zwierzęta. Mylą ze szczurami. Odwołują się do wciąż pokutujących mitów, że chomik jest niezwykle niebezpieczny i może masowo zagrozić plonom. Niegdyś pokutowały legendy wiejskie jakoby chomiki porywały do swoich nor dzieci, rzucały się na ludzi i wygryzały wnętrzności. W rzeczywistości to one boją się ludzi. Gdy czują się zagrożone bronią nor i siebie czasem skacząc na napastnika i wydając ostrzegawcze dźwięki.

    Realne straty
    Części osób bardzo przeszkadza, że zwierzęta te kopią nory na polach i podbierają zbiory. Chomik do przetrwania zimy potrzebuje około 2 kg zboża, często w norze można znaleźć nawet kilkadziesiąt kilogramów zboża i warzyw. Sadownicy uskarżają się na to, że piach z nory zasypuje drzewka owocowe, co może spowodować straty. To straty o niewielkim zasięgu, nie ma obecnie ryzyka, że populacja nadmiernie się rozmnoży. Przypominają jednak straty powodowane np. przez żubry, które podlegają procedurze rekompensat, choć żubr nie jest już gatunkiem krytycznie zagrożonym, tak jak chomik europejski. Czas rozważyć dofinansowania i programy rekompensat, jeśli chcemy, aby ten gatunek przetrwał.

    Programy rolnośrodowiskowe, rekompensaty i ostoje gatunku koniecznością
    Na terenie całej Europy chomik jest poważnie zagrożony lub jego liczebność maleje. Prowadzone są różnorakie programy mające na celu przywrócenie populacji, część zakończona porażką. Największe sukcesy odniesiono w Niderlandach. Rząd Niderlandów ustanowił rezerwaty użytków rolnych i wprowadził system rekompensat. Środki te miały bardzo pozytywny wpływ na populacje chomika, których liczebność znacznie wzrosła. Z niderlandzkiego doświadczenia wynika, że zasadnicze znaczenie w ochronie chomika ma przejrzysty system umów i płatności za programy rolnośrodowiskowe.

    Bianka Heyman

  • Co dalej z rolnictwem ekologicznym?

    Co dalej z rolnictwem ekologicznym?

    12 maja 2022 r. odbyło się w Sejmie głosowanie nad projektem ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej, którą rząd przygotowywał łącznie przez 4 lata. Ustawa dostosowuje polskie prawo do unijnych przepisów i dotyczy obecnie 18,5 tysięcy gospodarstw ekologicznych oraz ok. 2 tysięcy podmiotów zajmujących się przetwórstwem żywności ekologicznej, a następnie jej obrotem. Gdyby jej zapisy zostały rzetelnie skonstruowane, a poprawki Koalicji Obywatelskiej zostałyby przyjęte, liczba podmiotów zajmujących się ekologiczną żywnością mogłaby się powiększyć z korzyścią dla jakości spożywanej przez nas żywności, ograniczenia zanieczyszczeń w środowisku i przeciwdziałania wyjaławianiu gleb. Przyjęcie ustawy według rządowego projektu oznacza jednak, że w Polsce nadal będzie można kupować ekologiczną żywność z innych krajów UE, a polskie rolniczki i rolnicy będą walczyć o rynek zbytu.

    CO SIĘ ZMIENI w porównaniu z ustawą z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym?

    – Uprawnienia do kontroli certyfikacji produkcji będzie miał główny inspektor Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zamiast ministra rolnictwa. Będzie on miał także uprawnienia do wydawania „wiążących poleceń” w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań wykonywanych przez jednostki certyfikujące.

    – Nowe przepisy spowodują zwiększenie podaży nawozów dla producentów ekologicznych.

    – Zostaną wprowadzone ułatwienia w stosowaniu nawozów dopuszczonych w innych państwach Unii Europejskiej oraz Turcji.

    – Zwiększą się stawki wsparcia dla rolników ekologicznych stosujących nasiona w jakości ekologicznej.

    – Zniesiony zostaje wymóg opiniowania przez jednostki certyfikujące wniosków o wydanie zgód na zastosowanie odstępstw od zasad produkcji ekologicznej. Według ministerstwa rolnictwa otwarta furtka dla stosowania odstępstw od zasad produkcji ekologicznej ma przyspieszyć procedurę wydawania zgód dla producentów ekologicznych.

    CZEGO ZABRAKŁO W NOWEJ USTAWIE?

    – Przede wszystkim uczestnictwa strony społecznej podczas procedowania ustawy,

    – motywacji ekonomicznej dla powiększania produkcji ekologicznej w Polsce, czyli przykładowo przepisów dotyczących rozwoju zielonych zamówień publicznych, służących wprowadzeniu polskiej żywności ekologicznej w placówkach żywienia zbiorowego,

    – w szkołach, przedszkolach oraz innych placówkach publicznego żywienia zbiorowego,

    – obowiązku prowadzenia publicznej statystyki dla rynku żywności ekologicznej- zniesienie obowiązku zdania drogiego egzaminu na inspektora rolnictwa ekologicznego,

    – podniesienia kar za oznakowanie produktów „bio” i „eko” w sposób wprowadzający konsumentów w błąd.

    Koalicja Żywa Ziemia uznała tę ustawę za byle jaką i skazującą rolnictwo ekologiczne w Polsce na dalszą walkę o przetrwanie, zamiast rozwoju.

    “To nie jest dobry projekt. To jest zły projekt ustawy. To projekt, który zamiast usunąć bariery administracyjne i prawne w rolnictwie ekologicznym, te bariery zwiększy i zahamuje rozwój rolnictwa ekologicznego na wiele lat. To projekt, któremu sprzeciwiają się organizacje ekologiczne, a także sami rolnicy ekologiczni, bo wiedzą, że projektowane prawo utrudni im prowadzenie działalności ekologicznej. To w końcu projekt pełen legislacyjnych błędów, chaosu, stworzony w sposób nieprzystępny i mało przejrzysty. Rolnictwo ekologiczne potrzebuje dziś swojej konstytucji, potrzebuje dobrego prawa. Niestety, zamiast konstytucji rolnictwa ekologicznego po 2 latach pracy ministerstwo rolnictwa przedstawia bubel prawny“– mówiła posłanka Małgorzata Tracz z Partii Zielonych. Projekt ustawy został jednak przegłosowany.

    Za ustawą głosowało 308 posłów*, w tym głównie PiS, Lewica oraz Koalicja Polska. Przeciwko ustawie w tej formie głosowała Koalicja Obywatelska, Konfederacja oraz Polska 2050. Możemy tylko przypuszczać, że głosy “przeciw” były różnie umotywowane. Ustawa trafi teraz pod głosowanie w Senacie.

    Uprawy ekologiczne zajmują ok. 3,5 proc. ogólnej powierzchni upraw, jednak trudno znaleźć jakikolwiek komentarz Michała Kołodziejczaka do procedowanej ustawy. Dlaczego, mianując się „obrońcą” polskiego rolnika, lider Agrounia, zapomina o rolnikach ekologicznych?

    Źródła:

    https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/agent.xsp?symbol=glosowania&NrKadencji=9&NrPosiedzenia=54&NrGlosowania=15&fbclid=IwAR0BZK5jqjBOi-cNJui3jDHE8ceba5Lu7QEaOclNb4ONrXrvR1EGpOJ07LI

    https://koalicjazywaziemia.pl/2022/05/18/byle-jak-byle-szybko-to-tylko-rolnictwo-ekologiczne/?fbclid=IwAR2iR5BtC4kHz9uXXfp2xlnqCa-Rg8157RmUQ_J6bFA4aU3DZDvU1VbtaT4

    https://www.topagrar.pl/articles/aktualnosci/ustawa-o-rolnictwie-ekologicznym-uchwalona-mimo-silnej-krytyki/?fbclid=IwAR031Nx9yHDYWlKpDAZT8HnUqI2TJ1ZrNSNx_Q10QxbSMD62zUrPIulA4aQ

  • Apel na Dzień Zwierząt Hodowlanych

    Apel na Dzień Zwierząt Hodowlanych

    W Dniu Zwierząt tzw. Hodowlanych w imieniu Obywatelek, Obywateli, organizacji pozarządowych, środowiska naukowego, kolektywów i grup nieformalnych wezwaliśmy do naprawy systemu żywnościowego. Apelujemy do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesa Rady Ministrów oraz Wiceprezesów Rady Ministrów, przewodniczących partii politycznych, decydentów i polityczek do rozpoczęcia debaty na temat transformacji rolnictwa. Bez konkretnych działań za 10-15 lat rolnictwo będzie drugim górnictwem – czyli sektorem opartym na odszkodowaniach, a kryzys klimatyczny będzie o sobie przypominać jeszcze boleśniej. Zacznijmy wspólnie działać dla dobra klimatu, praw człowieka i zwierząt.

    Poparcie dla Apelu wyrazili/wyraziły:

    Green REV Institute 
    Ekowyborca
    Prof. Andrzej Elżanowski
    Prof. Hanna Mamzer
    Prof. Marcin Urbaniak
    Mec. Karolina Kuszlewicz
    Dariusz Gzyra
    Akcja Demokracja
    Azyl dla Świń Gieniutkowo 
    Azyl dla Świń Chrumkowo
    Fundacja Compassion In World Farming Polska
    Fundacja Międzynarodowy Ruch Na Rzecz Zwierząt Viva!
    Fundacja Oficyna 21
    Humane Society International/Europe w Polsce
    Inicjatywa Wio z Krakowa
    Inicjatywa Roślinna Strona
    Klub Gaja
    Polska dla zwierząt
    ProVeg Polska
    Rodzice dla Klimatu
    Roślinny Qurczak
    Stowarzyszenie Empatia
    Warszawski Ruch Antyłowiecki
    V-Gun dla zwierząt

  • “Polska na zielonym szlaku” – analiza Ekowyborcy

    “Polska na zielonym szlaku” – analiza Ekowyborcy

    Ruch Polska 2050 i Fundacja Strategia 2050 ogłosiły program “Polska na zielonym szlaku”.

    Tych, którzy oczekiwali odważnej polityki klimatycznej i odważnych celów, czeka zawód. Na plus za to na pewno liczy się proobywatelskie podejście odnośnie wprowadzania zmian oraz kompleksowe opracowanie programu. Jest też wiele jednostkowych i innowacyjnych propozycji, choć większość postulatów można znaleźć w programach innych partii czy koalicji konkurencyjnych (punkty wyjątkowe dla Polska 2050 staraliśmy się podkreślić).

    Już na samym starcie cele są wyraźnie poniżej oczekiwań. Co gorsza, nie są nawet zgodne z (ostrożnymi) unijnymi celami redukcji emisji. Podczas gdy Unia Europejska zakłada 55% redukcji emisji do 2030 r. wobec 1990 roku, Polska 2050 sugeruje zaledwie 45%. Jest to co prawda więcej niż obecny cel rządowy 30%, ale mimo to strategia jest niewystarczająca – równoznaczne oddanie walki z kryzysem klimatycznym walkowerem.

    Przypominamy, że np. think tank Forum Energii zasugerowało ścieżkę redukcji emisji o 55%, więc nie ma podstaw twierdzić, że jest to niewykonalne. Jednocześnie przedstawianie w 2021 r. programu niezgodnego z celami unijnymi jest wątpliwym ruchem ze strony ruchu chcącego uchodzić za proklimatyczny, tym bardziej, że liczy się nie tylko redukcja emisji, ale także jej tempo.

    Pozostałe cele Polska 2050 są równie mało ambitne.

    -> Zakłada zaledwie 40% udział odnawialnych źródeł energii do 2030 roku. Przykładowo Polskie Stronnictwo Ludowe w programie z 2019 roku planowali 50%, choć cele Koalicji Obywatelskiej (33%) były niższe. Warto napomknąć, że wg Forum Energii możliwy jest cel co najmniej 43%, a niedawny raport think tanku Instrat zakłada nawet 76%.

    -> Postuluje odejście od węgla do 2040 roku – cel tożsamy z przedstawionym przez Koalicją Obywatelską, ale mniej ambitny od celu Lewicy (2035).

    -> Pełna dekarbonizacja ma nastąpić w 2050 roku – podobnie obiecuje Koalicja Obywatelska, Lewica i Polskie Stronnictwo Ludowe (ta ostatnia partia z zastrzeżeniami).

    W programie znajdują się następujące punkty:

    Czysty prąd – Polska 2050 stawia tu na rozwój fotowoltaiki oraz wiatru na lądzie i na morzu. Zakłada przy tym likwidację wszelkich zbędnych barier rozwoju, choć postuluje współdecyzyjność lokalnego samorządu przy budowie farm wiatrowych. Może to z jednej strony wzmocnić uspołecznienie własności (inwestor będzie bardziej skłonny włączyć lokalną społeczność do udziału w zyskach), ale z drugiej może zastąpić jedną barierę nową, typu NIMBY (Not In My Backyard, „nie na moim podwórku”). Jednocześnie chce wydzielić strefy o szczególnych walorach klimatycznych, w których niemożliwa byłaby budowa wiatraków czy farm słonecznych (o wprowadzeniu podobnych stref rozmawia się m. in. w Niemczech). 

    W kontekście modelu energetycznego Polska 2050 nie odrzuca energetyki jądrowej, choć pozytywnie podchodzi raczej do małych reaktorów jądrowych (SMR-y), a nie dużych jednostek jak Prawo i Sprawiedliwość. Zapewne ma to związek z osobą głównego stratega programu Krzysztofa Bolesty, zadeklarowanego ich zwolennika. Do tego program zakłada rozbudowę magazynów energii i elektrowni gazowych jako rezerwy mocy dla energetyki odnawialnej.

    Solidarna transformacja w górnictwie – Duży nacisk kładziony jest na sprawiedliwą (czy też solidarną) transformację. Większość pomysłów jest tu znana z programów innych partii, ale ciekawa i godna poparcia jest sugestia zapewnienia dochodu gwarantowanego na poziomie pensji minimalnej pracownikom odchodzącym z kopalń. Przy czym Polska 2050 zachowawczo sugeruje, żeby to było opcjonalne zamiast odpraw. Słusznie też zwraca uwagę na inne branże dekarbonizowane, które też wymagają wsparcia jak np. hutnictwo.

    Energooszczędny dom – Tu wyznaczono szereg konkretnych celów, jak np. termomodernizacja 5% budynków w Polsce rocznie najpóźniej od 2025 r. czy wprowadzenie standardu zeroemisyjności nowego budownictwa do 2030 r. Obiecują też przeznaczenie 20 mld EUR na termomodernizację i wymianę źródeł ciepła do 2030 r., które – co ciekawe – jest mniej ambitnym celem niż Koalicji Obywatelskiej (25 mld EUR). Jednocześnie Polska 2050 postuluje odejście od ‘kopciuchów’ w domach do 2030 roku (Koalicja Obywatelska i Polskie Stronnictwo Ludowe – do 2030, Lewica – do 2035).

    Zakłada też przemianowanie programu “Czyste Powietrze” na “Prawdziwie Czyste Powietrze” i sugeruje szereg konkretnych zmian, jak ‘prawdziwie’ oczyścić nasze powietrze.

    Warto też dodać, że dużo uwagi w części opisowej poświęca ubóstwu energetycznemu, gdzie napisano, m.in.: “należy podwyższyć wypłacane zasiłki energetyczne i zreformować zasady ich przyznawania“.

    Niskoemisyjny transport – Tu programom Koalicji Obywatelskiej, Lewicy czy Polskiego Stronnictwa Ludowego brakuje konkretów jak w propozycjach Polski 2050. W strategii pojawia się postulat przyznania priorytetu dla rozwoju kolejnictwa i przywrócenie lokalnych połączeń (także w kontekście zwalczania wykluczenia komunikacyjnego). Do 2040 r. przewidują 40 mld zł na ten cel, żeby zbudować 6 tys. kilometrów nowych i zmodernizowanych torów.

    W zakresie elektryfikacji transportu program zakłada dofinansowanie punktów ładowania (ale już nie samochodów) oraz pełną wymianę taboru pojazdów w sektorze publicznym na bezemisyjne. Jest też postulat zniesienia akcyzy na prąd do zasilania bezemisyjnego transportu zbiorowego.

    W części opisowej Polska 2050 rozważa też zakazanie pojazdów spalinowych od 2035 r. (zdaniem Ekowyborcy zbyt zachowawczo, ale dobrze, że temat został poruszony) i zwiększenie akcyzy na nowozarejestrowane samochody od 2025 r. (aby Polska nie była dalej rynkiem drugiego obiegu samochodów spalinowych z Zachodniej Europy).

    O tym już się mówi w niektórych innych partiach, tym niemniej warto docenić, że Polska 2050 zwraca też uwagę na potrzebę ograniczenia przelotów na trasach krótko- i średniodystansowych. Do tego sprzeciwia się transportowi towarów wodnymi drogami śródlądowymi.

    Zgrzyta za to poparcie Polski 2050 (wobec wcześniejszych deklaracji Szymona Hołowni) dla budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego, którą ruch uznaje “za konieczną, ale nie priorytetową”. 

    Rolnictwo przyjazne dla środowiska – Tu plany należą naszym zdaniem do najambitniejszych. Dosyć rozbudowane zapisy odnośnie wsparcia rolnictwa ekologicznego znajdują się np. w programach Polskiego Stronnictwa Ludowego i Partii Zieloni czy też Rafała Trzaskowskiego, ale tylko Polska 2050 założyła konkretny cel: 25% areału użytków rolnych w reżimie ekologicznym do 2030 r. (z poziomu 3,3%). W tym zakresie więc wprowadza ważny nowy postulat do dyskursu politycznego. W opisowej części programu pojawiają się inne cele jak redukcja zużycia nawozów o 20% czy pestycydów o 50% do 2030 r.

    Polska 2050 rozważa także wprowadzenie systemu premiowania zmian systemu orki i innych sposobów oszczędzania gleby, inwestowanie w małą retencję, czy popularyzowanie zadrzewień śródpolnych. Generalnie wiele tu jest też mowy o włączeniu rolników w procesy dekarbonizacyjne. 

    Szlak dla obywateli – Tu chyba najmocniejsza część programu, czyli współuczestnictwo obywateli w procesie transformacji. Pod hasłem Zielonego Paktu zakłada partycypację obywateli w podejmowaniu najważniejszych decyzji (np. poprzez wzorowaną na Francji Naradę Narodową czy panele obywatelskie). Oczywiście, takie postulaty nie są nowe dla polskiej polityce, w tym szczególnie dla Razem czy Partii Zieloni, czy w kontekście ruchów miejskich (skąd wyszły idee paneli obywatelskich). Tym niemniej warto zwrócić na to uwagę, gdyż jest to uwyplukona i ważna część programu dla Polski 2050.

    Dodatkowo program postuluje gruntowną zmianę w edukacji, która wprowadziłaby kwestie środowiskowo-klimatyczne do programów nauczania WOS-u, historii, fizyki, geografii i innych przedmiotów szkolnych.

    Jest też postulat Centrum Wsparcia Prosumenta (CWP), czyli powiatowe punkty wsparcia obywateli. Analogiczny postulat w 2019 roku miała w swoim programie Koalicja Obywatelska, choć nazwała to po prostu ‘doradcą energetycznym’.

    Zielona Rada Ministrów i procedura ‘zielonego światła’ – Ważny postulat i chyba unikatowy postulat Polska 2050. Jedyną podobną propozycję znaleźliśmy w programie Partii Zieloni, którzy postulują “utworzenia rządowego zespołu zadaniowego z włączeniem przedstawicieli ministerstw środowiska, energii, rozwoju, transportu, rolnictwa i przemysłu, pod nadzorem wicepremiera”. Dotyczyło to jednak programu Czyste powietrze, jednak widać podobny zamysł.

    Polska 2050 zaleca, aby zielony wicepremier stał na czele Komitetu Rady Ministrów ds. dekarbonizacji gospodarki. „Zielony Komitet” poddawałby projekty ustaw procedurze „Zielonego Światła”. Procedura ta na etapie rządowego procesu legislacyjnego blokowałaby ustawy zwiększające emisje lub w jakikolwiek sposób negatywnie oddziałujące na klimat.

    Jak widać w szczegółach jest sporo godnych uwagi propozycji. Mogę dziwić tematy pominięte w programie, jak np. tylko lekko zarysowany w części opisowej temat dekarbonizacji przemysłu czy kluczowej dla Unii Europejskiej technologii wodoru (kwestia np. lasów zapewne zostanie poruszona w przyszłych programach Polski 2050). Oczywiście na poziomie fundamentalnym budzi niedosyt niedobór ambitnych elementarnych celów klimatycznych, niezgodnych z celami unijnymi. Na pewno dużym plusem jest jasny sposób przekazu i narracja, która ma szansę trafić „pod strzechy”. Motyw zielonego szlaku to opowieść, która może pomóc w transformacji. 

    Warto też poczytać część opisową program “Polska na zielonym szlaku”, gdzie pojawia się trochę ciekawych, choć konkretnych propozycji, których nie ma w streszczeniu na początku.

  • „Do waszych awokado klei się nasza krew”

    „Do waszych awokado klei się nasza krew”

    Tak zatytułował swój artykuł dla spiegel.de Heiner Hoffmann piszący z Nairobi o procesie wytoczonym brytyjsko – kenijskiej firmie agrarnej Kakuzi,  głównie przez pracujące tam kobiety. 
    Artykuł powstał w ramach projektu Globalne Społeczeństwo, w którym reporterzy  z Azji, Afryki, Ameryki Łacińskiej i Europy informują o niesprawiedliwości w zglobalizowanym świecie, wyzwaniach społeczno-politycznych i zrównoważonym rozwoju. Reportaże, analizy, serie zdjęć, filmy wideo i podcasty ukazują się w dziale zagranicznym SPIEGEL. Projekt jest długoterminowy i będzie wspierany przez Fundację Billa i Melindy Gatesów (BMGF) przez trzy lata.

     Firmie Kakuzi zarzuca się od lat poważne łamanie praw człowieka,  dokumenty sądowe mówią o najpoważniejszych zarzutach dotyczących łamania praw człowieka: gwałty, napaści, a nawet nieumyślne spowodowanie śmierci, zarzuty o których wielokrotnie pisano w mediach, lecz bez konsekwecji. Do teraz – jak pisze autor. Kilka nieustraszonych ofiar pozwało głównego udziałowca grupy Camellia PLC do sądu w Wielkiej Brytanii i to z sukcesem ponieważ kilka tygodni temu firma zgodziła się zapłacić milionową kwotę, zawierając ugodę pozasądową z osobami poszkodowanymi. nie czekając na wyrok sądowy i  ” bez uznania winy”. Kakuzi – dziedzictwo kolonialne z przełomu XIX i XX wieku, korporacja założona przez białych osadników  na północ od stolicy Kenii, na żyznych ziemiach, na których na wielkich obszarach uprawia się przede wszystkim „super owoc” awokado i orzechy makadamia, których sprzedaż ciągle rośnie. Wydawałoby się, że to znakomite czasy dla takich firm. Gdyby nie Mariam Wanja, lat 68, która  sama pracowała  w Kakuzi, podobnie jak jej matka i matka jej matki i w związku z tym nie chce narażać na to własnych dzieci  i wraz z innymi skierowała  sprawę z zarzutem zaniedbania do sądu w Wielkiej Brytanii, gdzie swoją siedzibę ma główny udziałowiec Camellia PLC. W lutym Mariam Wanja dowiedziała się, że:” Camellia zgodziła się zapłacić 4,6 mln funtów odszkodowania dla prawie 80 kenijskich ofiar. „
    „Nasza walka zmieniła sposób, w jaki patrzymy na kobiety w tym miejscu. Na początku mężczyźni mówili mi:  Robicie tylko bałagan. Teraz  sami przychodzą do mnie i proszą o pomoc”  mówiła reporterom Wanja.
    Autor pisze w  o  spotkaniu  grupy »AAA & Others« z reporterami spiegel.de, w tajnym  miejscu z powodu bezpieczeństwa, Z tego samego względu tożsamość poszkodowanych w postępowaniu sądowym była utajniona. Spiegel postanowił dać im imiona, nawet jak nie są prawdziwe. Heiner Hoffmann opisuje w swoim artykule tylko trzy przypadki ofiar z łącznie 79, które pozwały Kakuzi do sądu za rzekome łamanie praw człowieka, dzięki pomocy Mariam Wanja i organizację praw człowieka Ndula Resource Center, Kenya Human Rights Commission i SOMO. 

    Muthoni.
    Muthoni, którą ucieszył wynik postępowania w Wielkiej Brytanii  opowiedziała o gwałcie, w wyniku którego jest nosicielką wirusa HIV.
    Przez trzy dni się nie kąpała, żeby zachować dowody w postaci spermy w ciele, dla śledztwa. Ale policji nie interesowały dowody.
    Od strażnika, który ją zgwałcił usłyszała: ” Chcesz tu kraść? Dziś zobaczysz, co dzieje się z kobietami takimi jak ty”
    Zbierała drewno na opał w lesie rejonie Kakuzi.

    Grace.
    Grace chciała tylko pozbierać liście na potrzeby tradycyjnej medycyny gdy spotkała strażnika Kakuzi. Chciał ją zgwałcić, ale udało jej się ucieć. Wykręcił jej tak ręce, że że kilka tygodni nie mogła nimi ruszać.  Proces sądowy dodał jej odwagi. Jak powiedziała: „Teraz boją się nas ludzie z ochrony. Ponieważ wszystkie kobiety wiedzą, że mogą zgłaszać takie przypadki. Razem, jesteśmy silniejsi niż oni.”
    Pieniądze z odszkodowania chce przeznaczyć na otwarcie własnej firmy.

    Caroline.
    Caroline dopiero w kostnicy zdała sobie sprawę z tego, że jej  ponad 20 letni syn, który chciał tylko pozbierać drewno na opał, nie żyje.
    Został pobity na śmierć przez strażników Kakuzi, podejrzany o kradzież awokado. Jak twierdzi Caroline: ” Zazwyczaj płaci się ochronie, przekupuje się ich. Następnie przepuszczają cię. Ale w niektóre dni jest ich zbyt wielu, aby każdy mógł coś dostać”  Pieniądze co prawda nie zwrócą życia jej syna, ale  jak powiedziała Caroline,  może mogła się przyczynić do tego, że „żadna inna matka nie będzie musiała już nigdy więcej odczuwać tego bólu.”   Caroline była centralną sprawą w postępowaniu przed brytyjskim High Court of Justice.

    Niestety proces sądowy, jak zauważa autor nie rozwiązuje głębszego problemu, który stoi za tym wszystkim: problemu wysiedlenia. Tam, gdzie Kakuzi uprawia teraz awokado i miejscowi potajemnie zbierają drewno i liście, wcześniej stały ich domy, a ludzie żyli z rolnictwa na własne potrzeby. Do czasów, kiedy wraz z kolonializmem pojawili się tam w latach 40 -tych biali osadnicy, którzy najpierw zabrali część zwierząt, potem wszystkie, a na końcu spalili ich chaty zmuszając ich do ucieczki w jałowe góry. Żyją tam do dzisiaj, ponieważ nigdy nie dostali nowej ziemi ani odszkodowania.
    „Na dole, na równinach mieliśmy wszystko. Tu na górze nie możemy prawie nic uprawiać. Kolonializm tutaj nigdy się nie skończył.” powiedziała jedna ze starszych kobiet, dodając: „Chcę powiedzieć wam Europejczykom, nasza krew jest na waszych awokado.” ponieważ z powodu trudnych warunków życia jej córka poroniła, a synowie uciekli do Nairobi i zostali przestępcami.
    Na pytania redakcji spiegel, jak pisze Hoffmann, koncern Kakuzi odpowiedział ostrym mailem, pisząc, że to bardzo poważne zarzuty dotyczące przestępstw kryminalnych  „które nie powinny być przez nikogo lekceważone”, że większość z tych spraw nigdy nie została zgłoszona kenijskim organom śledczym, i dodając, że sam Kakuzi nie brał udziału w postępowaniu w Wielkiej Brytanii, dlatego też firma sama przekazała wszystkie zarzuty Prokuratorowi Generalnemu, który wszczął dochodzenie.
    Dlaczego w ogóle zarzuty w sprawie rzekomego łamania praw człowieka zostały postawione w Wielkiej Brytanii a nie w Kenii? – pyta dziennikarz. 
     Mary Kambo z Kenya Human Rights Commission tłumaczy to wpływami firmy: „Kakuzi może się tu po prostu wykupić, pracują ręka w rękę z władzami. Ważne dokumenty i dowody znikają lub są konfiskowane. Już wystarczająco długo próbowaliśmy rozwiązać problemy w terenie. To nie działa.”

    Kaukazi wydało oświadczenie, w którym stwierdza, że po wypadkach przy pracy wypłacane są zawsze odpowiednie odszkodowania, firma nie popiera dyskryminacji a za sprawy gruntów odpowiedzialny jest rząd.
    Konsekwencje wyciągnęło kilka supermarketów w Wielkiej Brytanii wycofując z asortymentu produkty firmy Kakuzi oczekując wyjaśnienia i reform.

    11 marca 2021, trzy dni po ukazaniu się artykułu Heinera Hoffmanna Kakuzi zostało laureatem nagrody Sedex Responsible Business Award za najlepszy program w zakresie zdrowia i bezpieczenstwa / pracy.  Na stronie internetowej camelia.plc.uk  w informacji o nagrodzie można przeczytać:
    „Molestowanie seksualne było tematem, od którego większość ludzi stroniła, ale program SHARP stworzył świadomość, uświadamiając nam, czym ono jest, jak je powstrzymać i jak je zgłosić”. Ruth Wanjiku, strażnik Kakuzi.

    Opracowała Yola Rybczyńska, korespondentka “Zielonych Wiadomości” w Niemczech

    https://www.spiegel.de/politik/ausland/kakuzi-in-kenia-muss-wegen-mutmasslicher-menschenrechtsverletzungen-millionen-zahlen-a-471177b1-faa8-4a1f-8a1b-faf68bcd6b35#ref=rss
    https://www.camellia.plc.uk/