Konfederacja pokazuje swój plan energetyczny do konsultacji. Biomasa jako „Żelazna Podstawa” energetyki? Brzmi atrakcyjnie, ale w tej formie to ślepa uliczka.
Co zakłada program:
– Trzy filary baseload: atom, nowoczesny węgiel i biomasa (po 33% każdy), z komponentem nOZE wspierającym biomasę.
– Skala: masowe wykorzystanie biomasy agro (docelowo ok. 25–30 mln t/rok) oraz modernizacja kotłów (w kierunku współspalania 50/50), rozwój przemysłu pelletu i maszyn do zbioru,
– Rozwój biogazu i biometanu z odpadów organicznych, gnojowicy i resztek roślinnych
– Instytucjonalnie: nadzór ministerstwa energii i Departament Energetyki Rozproszonej odpowiedzialny za biogaz i powiązanie z rolnictwem.
– Budowę nowych kopalń węgla brunatnego i kamiennego (zagłębie lubelskie, zachodnia Polska)
Fundamentalne problemy
Neutralność klimatyczna biomasy nie jest tutaj automatyczna — spalanie zawsze emituje CO₂, a czas odnowy węgla w biomasie często liczony jest w dekadach lub wiekach, co kłóci się z pilnymi celami redukcji emisji.
Model 50/50 węgiel/biomasa pozostawia system wysokoemisyjny i może być używany jako greenwashing dla utrzymania węgla.
Szacunki potencjału (30 mln t) są optymistyczne i często mieszają odpady z celowymi uprawami — ryzyko konkurencji z żywnością jest realne.
Nowe kopalnie z wieloletnim planem eksploatacji wyglądają na klasyczny carbon lock-in – pułapkę, która zamyka Polskę w emisjach na dekady. W programie nie ma odpowiedzi, kto będzie to finansował – dostępność finansowania UE jest pominięta.
Pominięte zagrożenia wydają się jeszcze poważniejsze:
Import biomasy i pelletu — zagrożenie wzrostu zależności od importu i pogarszania bilansu klimatycznego
Presja na lasy i martwe drewno — brak jasnych barier prawnych i nieszczelny system umożliwia przejście do biomasy leśnej.
Negatywne skutki dla bioróżnorodności i gleb przy dużych monokulturach energetycznych.
Brak wymogu OOŚ dla dużych projektów oraz brak mechanizmów weryfikacji rzeczywistego bilansu węglowego.
Nasza rekomendacja
Wyraźnie oddzielić politykę dla: (a) spalania stałej biomasy, (b) biogazu/biometanu (priorytetowe wsparcie – wysoki potencjał klimatyczny + wsparcie elastyczności systemu), (c) lokalnego ciepłownictwa i zagospodarowania odpadów.
Wsparcie tylko dla odpadów rolniczych i resztek poprodukcyjnych; zakaz dotowania upraw energetycznych.
Wprowadzić zakazy/importowe limity pelletu i surowca leśnego.
Priorytet dla inwestycji w biogaz, magazyny energii, PV i wiatr, biometan (kiedy ma krótki łańcuch dostaw – lokalne biogazownie)
Opracowanie: Beata Borowiec