Konfederacja 4 lipca zaprezentowała program #PolskaNaNowo, który wg tego ugrupowania ma być „programem dla Polski po lockdownie”.
Przeczytaliśmy go, by stwierdzić – bez zaskoczenia – że jest to program antyekologiczny.
Klimat
Jeśli chodzi o klimat, Konfederacja twierdzi, że „błyskawiczny proces dekarbonizacji nie jest możliwy, a Polska powinna pójść swoją drogą transformacji energetycznej, wypowiadając unijny Europejski Zielony Ład”. Czy Konfederacja wie, że to byłoby tożsame z wyjściem z UE? Prawdopodobnie wie, ale o tym nie pisze.
Jako polska „droga transformacji energetycznej” wymieniana jest inwestycja w elektrownie jądrowe jako stabilne, bezpieczne, niskoemisyjne źródła energii – w programie nie ma jednak żadnych szczegółów, ile i kiedy takie elektrownie miałoby powstać, ani kiedy Polska miałaby stać się neutralna klimatycznie. Zresztą hasło „neutralności klimatycznej” w ogóle w programie nie pada, a do osiągnięcia neutralności klimatycznej nie wystarczy samo zastąpienie energii z węgla energetyką jądrową.
Co bardziej zaskakujące, nie ma też mowy o OZE. Nic. Czyli cały pomysł Konfederacji na transformację energetyczną to elektrownie jądrowe, jednak nie wiadomo kiedy, ile i gdzie.
Natomiast w programie pojawia się kilka pomysłów, które de facto zwiększyłyby emisje CO2 jak wycofanie się z systemu handlu emisjami i obniżka cen paliwa poprzez obniżenie opodatkowania cen paliw.
Ochrona przyrody
To coś, czego w programie Konfederacji po prostu nie ma. Nic o lasach, nic o parkach narodowych, nic o przeciwdziałaniu powodziom czy suszy… Za to jest mowa o zlikwidowaniu opłaty wodnej (w cenie wody) oraz opłaty za korzystanie ze środowiska (w cenie wywozu odpadów), czyli de facto obniżenie kosztów korzystania ze środowiska i pozbawienie części środków przeznaczonych teoretycznie na to, by to środowisko chronić.
Mowa jest też o bliżej niesprecyzowanym wzroście gospodarczym i inwestycjach, a to z reguły nie służy dobrze przyrodzie. Tak samo jak znoszenie regulacji dotyczących budowy – a Konfederacja chce „systemowej deregulacji prawa budowlanego oraz ułatwienia procesu odrolnienia ziemi w miastach” – czyli de facto więcej chaotycznej zabudowy.
Ochrona zwierząt – to według Konfederacji lewacka ideologia, której nie będą ulegać.
W rozdziale zatytułowanym „Rolnictwo bez ideologii” przeciwstawiają się „sztucznemu narzucaniu lewicowej ideologii pod nazwami ,,Piątki dla zwierząt” czy ,,Zielonego ładu” oraz postulują „ukrócenie samowoli organizacji „ekologicznych”. Konfederacja od dawna broni ferm przemysłowych, więc takie stanowisko nie jest zaskakujące. Razi natomiast manipulacja, jaką jest odwoływanie się do rodzimych tradycji rolnictwa, harmonijnie współpracującego z przyrodą, w sytuacji gdy de facto broni się nieekologicznego modelu rolnictwa przemysłowego. Fermy przemysłowe nie mają nic wspólnego z tradycyjnymi gospodarstwami i warto byłoby je odróżniać.
Czyste powietrze – zanieczyszczenie smogiem to kolejny nieistniejący wg Konfederacji program. W programie nie ma o nim mowy. Wręcz przeciwnie, postulując obniżkę cen paliwa, ugrupowanie to chętnie przyczyniłoby się do wzrostu zanieczyszczeń poprzez zwiększenie ruchu samochodowego.
Gospodarka odpadami – to jedyny proekologiczny punkt w programie „Polska na nowo”. Piszą: „Recykling odpadów może być opłacalny. Dziś za sortowanie nie przysługuje żadna gratyfikacja, ale za niesortowanie można otrzymać wysokie kary. Zmienimy tę logikę: poprzez system kaucji za opakowania oraz działalność punktów i automatów skupowych umożliwimy Polakom drobne zwroty finansowe za sortowanie śmieci. Bardziej skupimy się też na ograniczaniu masowej produkcji niepotrzebnych odpadów.
Polska nie może być śmietniskiem Europy i świata. Postulujemy ustawowy zakaz wwożenia odpadów z zagranicy.”
Są to ogólniki, ale widać, że w zakresie gospodarki odpadami Konfederacja przynajmniej deklaruje poparcie dla ekologicznych rozwiązań. Nie wiadomo tylko, jak te pomysły mają się do postulatów deregulacji w gospodarce oraz obniżenia/zlikwidowania opłat za korzystanie ze środowiska.
Całość programu:
https://konfederacja.pl/…/07/Konfederacja_PolskaNaNowo.pdf
Tag: Ekowyborca
-
Konfederacja „Polska na nowo” – analiza Ekowyborcy
-
Hałas przejmuje kontrolę
Hałas jest określany przez Światową Organizację Zdrowia, jako drugie, po zanieczyszczeniu powietrza, najpoważniejsze zanieczyszczenie świata. Żyjemy otoczeni nim szczelnie, tak samo jak smogiem, rzadko zdając sobie sprawę z tego, jak groźny jest dla zdrowia fizycznego i psychicznego.
Naukowcy nie mają co do tego żadnych wątpliwości: hałas szkodzi. Każdemu i bez żadnych wyjątków. Ekstremalnie głośne dźwięki mogą doprowadzić natychmiast do całkowitej utraty słuchu albo do zawału serca. Dźwięki głośne, oddziałujące na organizm przez długi czas, mogą dać ten sam rezultat, tyle, że po latach. To jednak nie wszystko, co hałas może uczynić z naszym zdrowiem. Ciągłe poczucie zmęczenia, sen, po którym nie budzimy się pełni energii, kłopoty z koncentracją, trudności w nauce, irytacja, nerwowość, drażliwość – to pierwsze sygnały informujące o tym, że mamy z hałasem problem.
Te negatywne symptomy pojawiają się dlatego, że hałas inicjuje różnorodne zmiany chociażby w układzie krążenia począwszy od naczyń włosowatych, na na sercu skończywszy. Powoduje zaburzenia rytmu serca, dodatkowe skurcze, zwężenie drobnych naczyń krwionośnych i zmniejszenie wielkości przepływu krwi w tkankach. Bez użycia specjalistycznej aparatury nie możemy samodzielnie stwierdzić, że zmiany te w organizmie zachodzą. Kiedy doświadczamy ich rezultatów, takich jak choroby układu krążenia, zwykle jest już za późno, żeby naprawić zaistniałe szkody.
Nad zrozumieniem tego mechanizmu pracował między innymi zespół badawczy z londyńskiego Imperial College (Department of Epidemiology and Public Health) pod przewodnictwem Dr Jarsa Larupa. Naukowcy potwierdzili, że hałasy podnoszą ciśnienie krwi także wtedy, kiedy nie zdołają obudzić śpiącej osoby. Dlatego przebywając w hałasie możemy być nieustannie zestresowani w ogóle nie zdając sobie sprawy z tego, co rzeczywiście powoduje ten stan. W rezultacie hałas może prowadzić także do zaburzeń i chorób psychicznych wynikających z utrzymywania organizmu w stanie stałego napięcia, od którego w naszym głośnym świecie bardzo trudno jest się uwolnić.
Do zbliżonych wniosków prowadzą wyniki badań stanowiące podstawę raportu Światowej Organizacji Zdrowia na temat zanieczyszczenia hałasem opublikowanym w 2018 roku (WHO Environmental Noise Guidelines for the European Region), którego autorzy z równą powagą podchodzą do wszechobecnego hałasu komunikacyjnego, co do drażniących, wszechobecnych prywatnych urządzeń służących do zabawy i rozrywki. Nawet one, użytkowane w nadmiarze, mogą spowodować poważne szkody ze względu na to, że poziom głośności dźwięku, który uruchamia szkodliwe zmiany w organizmie jest zaskakująco niski.
Tę kwestię przebadał wiele lat wcześniej polski uczony profesor Zbigniew Witold Engel z Akademii Górniczo-Hutniczej, który ustalił, że już dźwięki na poziomie 35-70 dB wpływają ujemnie na organizm przeciążając między innymi układ nerwowy, obniżając ostrość wzroku, odbierając możliwość zdrowego snu czy innych form wypoczynku w ciągu doby. Hałasy w zakresie 70-85 dB redukują wydajność pracy, niszczą słuch, powodują migreny, a zawarte w przedziale 90-130 dB są dla człowieka niebezpieczne, przekładając się między innymi na choroby układu krążenia, układu pokarmowego. A tak głośno, jak jest w obecnych czasach, nie było jeszcze nigdy dotychczas w historii świata, gdyż dopiero w ostatnich dekadach powszechny dostęp do setek urządzeń wytwarzających głośne dźwięki stał się faktem, a co za tym idzie hałas, w coraz większym i większym stopniu, przejmuje kontrolę nad naszą codziennością.
Niestety wiedza na temat szkodliwości hałasu nie jest powszechna. Lekarze – za wyjątkiem specjalistów medycyny pracy, doskonale zorientowanych co do tego, że hałas może prowadzić do poważnych chorób, wciąż rzadko diagnozują przyczyny różnorodnych dolegliwości uwzględniając takie czynniki jak zamieszkanie pacjenta przy ruchliwej szosie albo w otoczeniu bardzo hałaśliwych sąsiadów. Aby zmieniać ten stan rzeczy i zwiększać ogólny poziom wiedzy o szkodliwości hałasu ustanowiono Międzynarodowy Dzień Świadomości Zagrożenia Hałasem obchodzony co roku 25 kwietnia.
Agnieszka Kantaruk
NOTA BIO: Autorka jest dziennikarką i fotoreporterką. W przeszłości związana przez wiele lat z redakcją „Dziennika Polskiego”. Stała współpracowniczka agencji fotograficznej BE&W. Obecnie zbiera materiały do reporterskiej książki na temat zanieczyszczenia hałasem w Polsce i popularyzuje to zagadnienie we współpracy z organizacjami pozarządowymi.
Linki:
Environmental Noise Guidelines for the European Region (2018)
Ochrona przed hałasem – Prawo ochrony środowiska
-
Podsumowanie Dnia Ziemi 2021 w polskiej polityce
Dzień Ziemi jest świetną okazją, by politycy i partie mogli zaprezentować się z ekologicznej strony. Sami oceńcie, jak to wypadło w tym roku w polskiej polityce. Kolejność alfabetyczna.
Konfederacja
Raczej nie spodziewaliśmy się, że Konfederacja cokolwiek napisze z okazji „lewackiego” święta Dnia Ziemi. Ale pomyliliśmy się 😉
Konfederacja poświęciła dziś sporo energii na zorganizowanie konferencji w sprawie rozbieranej obecnie elektrowni węglowej w Ostrołęce. Oczywiście nie po to, by świętować zakończenie tego szkodliwego dla klimatu projektu, ale po to, by wytykać PiSowi marnotrawstwo publicznych pieniędzy (słusznie) oraz uległość wobec polityki klimatycznej UE.
Tak więc Dzień Ziemi w Konfederacji „zaliczony” – obroną polskiego węgla i sprzeciwem wobec polityki klimatycznej.
https://www.facebook.com/KONFEDERACJA2019/posts/2562915614015033
Lewica
Lewica zaprezentowała dziś ( i nie tylko dziś) bardzo proekologiczne oblicze. Zarówno na oficjalnym profilu, jak i na profilach posłów, posłanek, lewicowych działaczy i młodzieżówek partii były dziś liczne posty o tematyce eko. Na oficjalnym profilu Lewica zaprezentowała konkretne propozycje, które przyczynią się do sprawiedliwej, zielonej transformacji:
Zakaz importu węgla kamiennego
Osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r.
Program likwidacji ubóstwa energetycznego do 2030 r.
8 mld zł rocznie na inwestycje w zieloną energię
Przyspieszenie realizacji programu “Czyste Powietrze”
Rzetelna edukacja klimatyczna
Fundusz Dzikiej Przyrody
Zwiększenie środków na program wspierania małej retencji
- 10% lasów w Polsce wolnych od ingerencji człowieka
Wiosna Biedronia zachęcała za to do podjęcia challengu #WiosnaBezMięsa To wyzwanie podjął także sam Robert Biedroń!
https://www.facebook.com/wiosnabiedronia/posts/2868705866719891
Za to Razem postawiło na promocję atomu jako backupu dla OZE, niezbędnego według nich dla dekarbonizacji. Razem przywołuje w tej sprawie stanowisko Polskiej Akademii Nauk.
https://www.facebook.com/partiarazem/posts/1924413467726700
Platforma Obywatelska zamieściła post i obiecuje:
Całkowity zakaz importu śmieci do Polski.
Sprawiedliwą i zieloną transformację energetyczną.
Samorządowy Program Czyste Powietrze → przekażemy samorządom pieniądze na wymianę pieców.
Inwestycje blisko ludzi.
Stworzenie z Puszczy Białowieskiej parku narodowego.
Polska 2050
Szymon Hołownia odwiedził Rzeszów i mocno poparł kandydata na prezydenta miasta, Konrada Fijołka. Tu jest video z tego wydarzenia.
Co to ma wspólnego z Dniem Ziemi? Otóż Szymon Hołownia bardzo docenia ekologiczne propozycje tego kandydata, dotyczące m.in. zazielenienia miasta, zmniejszania zanieczyszczeń powietrza, rozwoju OZE, transportu publicznego czy ochrony jerzyków, żeby zwalczały komary. Według słów Hołowni, Konrad Fijołek będzie zielonym prezydentem miasta.
Natomiast think tank Polski 2050 przypomniał dziś o programie „Polska na Zielonym Szlaku”.
Z kolei ruch społeczny Polska 2050 w całej Polsce organizował różnego rodzaju akcje pro-eko z okazji Dnia Ziemi, takie jak ekospacery połączone ze sprzątaniem czy rozdawanie sadzonek drzewek.
Polskie Stronnictwo Ludowe
Ogólniki. Tak najkrócej można streścić post Władysława Kosiniaka-Kamysza czy regionalnego oddziału PSL, udostępniony potem na głównym profilu PSL. Chcielibyśmy konkretów, przede wszystkim informacji, czy PSL przestanie bronić hodowli przemysłowych.
Prawo i Sprawiedliwość
Na oficjalnych profilach PiS na Twitterze i FB nie znaleźliśmy żadnej wzmianki o Dniu Ziemi. Temat ten wyraźnie został potraktowany jako poboczny.
Zdaje się, że dzisiaj tylko Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz prezydent Duda zajmowali się tym tematem. Ministerstwo Klimatu skupiło się na edukacji, prezentując lekcjezklimatem.pl dla uczniów – to wartościowa, merytoryczna propozycja, polecamy.
Natomiast prezydent Andrzej Duda bierze udział w szczycie klimatycznym zorganizowanym przez prezydenta USA j.Bidena – jutro ocenimy, jak wypadnie. (Edit.: Już wiemy, że wypadł źle, chwaląc się między innymi wynegocjowaniem z górnikami zamykania kopalń do 2049 r. Młodzieżowy Strajk Klimatyczny napisał o tym tak. )
Z kolei grupa posłów z Solidarnej Polski, PiSu oraz Konfederacji, z Januszem Kowalskim na czele, zajmowała się utworzeniem w Sejmie Zespołu ds. Suwerenności Energetycznej, który ma bronić Polski przed „ideologicznie prowadzoną dekarbonizacją”.
Zieloni (Partia Zieloni) – tu bez zaskoczenia: Partia Zieloni była i jest proekologiczna i podkreśla to przy każdej okazji. Dziś był więc zarówno ogólny post na profilu
Zieloni również organizowali akcję Długi weekend dla Ziemi! – sprzątania swojej okolicy oraz namierzania dzikich wysypisk!
-
Weź udział w konsultacjach Europejskiej Strategii Leśnej
Już tylko do najbliższego poniedziałku (19 kwietnia) trwają unijne konsultacje kluczowego także dla polskich lasów dokumentu – Europejskiej Strategii Leśnej.
Biorąc udział w konsultacjach możemy zadecydować, jak będą chronione polskie puszcze i lasy, jaka będzie polityka Unii Europejskiej w tym względzie. Czy będziemy się cieszyć starymi, pięknymi i bioróżnorodnymi puszczami, czy pozostaną nam tylko monokulturowe leśne plantacje oraz całoroczny ryk pił i maszyn leśnych, a drzewo z polskich lasów będzie spalane w elektrowniach? Czy Puszcze Białowieska i Karpacka, ale także inne cenne ekosystemy będą właściwie chronione, także w perspektywie zmian klimatycznych?
Teraz wszyscy obywatele Unii Europejskiej mogą wyrazić swoje zdanie w tej sprawie. Wystarczy wejść na stronę konsultacji: https://ec.europa.eu/…/12674…/public-consultation;Następnie zalogować się (istnieje także możliwość logowania przez konta Fb lub Google). Ze względu na dość szczegółowy charakter pytań, warto zmienić język ankiety na polski. Pierwsza, obowiązkowa część ankiety zajmie nam około 15 minut. Warto także wypełnić drugą jej część, ze względu na zawartą w niej problematykę związaną m.in. z ochroną bioróżnorodności. W przypadku braku wiedzy można odpowiadać „nie wiem”. A dla osób szczególnie zainteresowanych ochroną leśnych ekosystemów istnieje możliwość zgłaszania dodatkowych uwag i pomysłów do każdego pytania. Na zakończenie ankiety należy wcisnąć przycisk „wyślij”.
Nie pozostawiajmy naszych lasów w rękach drwali!
-
Zadbajmy o naszych skrzydlatych sąsiadów
Ptaków jest coraz mniej i nie jest to niestety prima aprilis. 1 kwietnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Ptaków, warto zainteresować się skrzydlatymi istotami, bo nie ma lepszych ambasadorów dzikiej przyrody. Przy odrobinie uważności wprowadzą nas w swój fascynujący świat.
Trudno w mieście…
Przyleciały już szpaki, są już pierwsze pokrzewki, radośnie hałasują – wędrujące do swoich miejsc lęgowych – zięby, w oddali słychać żurawi klangor, a kosy i śpiewaki urządzają wieczorne i poranne koncerty. W ptasim świecie trwa w najlepsze wiosenne poruszenie.
Niektóre z ptaków chciałyby nawet koło nas zamieszkać. My jednak robimy wszystko, by im to utrudnić. Częściowo wynika to z naszej nieznajomości ich potrzeb, ale często robimy to celowo. Nie zdajemy sobie na przykład sprawy, że „zielone dywany” w naszych ogrodach, to mało atrakcyjne miejsce dla większości skrzydlatych gatunków. A w okresie lęgowym – wręcz śmiertelna pułapka dla podlotów, które gnane instynktem opuszczają gniazdo, zanim staną się wytrawnymi lotnikami. Gdy na takim wypielęgnowanym trawniku króluje jeszcze nasz kot lub pies, życie skrzydlatego pechowca bywa bardzo krótkie. Ewolucja nie przewidziała, że pod gniazdami kopciuszków, pleszek i muchołówek będą królować zielone lub betonowe „lotniska” zamiast gęstej trawy, zarośli i krzewów, gdzie młody ptak mógłby w ukryciu czekać na pokarm od opiekujących się nim wciąż rodziców.
Wiele gatunków wręcz prześladujemy. Wiosenno-letnie remonty często wiążą się ze zniszczeniem lęgów i dramatycznymi doniesieniami o zamurowywanych lub uwięzionych ptakach. To w miastach znalazł namiastkę skalnego ekosystemu, znany prawie wszystkim gołąb miejski, kuzyn gołębia skalnego. Ten bardzo spokojny (nieprzypadkowo mówimy przecież o gołąbku pokoju) i jednocześnie wyjątkowo towarzyski ptak, również nie cieszy się sympatią wielu ludzi. Obrzucany epitetami („latający szczur”), jest oskarżany o brud. Ale czy jest gatunek bardziej zasługujący na miano „brudasa” niż człowiek? Czy to gołębie zanieczyściły glebę, lasy, rzeki, jeziora, morza i oceany?
Po chodnikach i trawnikach chodzą kawki, o tej porze roku zawsze parami. Czy te inteligentne ptaki znajdą w tym roku miejsce na lęgi? Czy ktoś nie zamuruje lub nie zasłoni wlotu do stropodachu, gdzie mogłyby wychować swoje pisklęta. A co z jerzykami, mistrzami szybkości? One zmagają się z podobnymi problemami w mieście. Wycinane krzewy i koszone trawniki to z kolei problem dla pospolitego kiedyś wróbla, który znajdował w nich schronienie i pokarm. Dzisiaj sterylny świat nie oferuje im zbyt wiele, nic dziwnego, że stopniowo ten synantropijny gatunek zanika. Może nie da się już żyć przy człowieku? Nie zależy nam już na ptasim porannym świergocie i wieczornych trelach? Co w zamian? Słuchawki…?
Trudno na wsi…
Także na wsiach i polach ptaki mają coraz mniej dogodnych miejsc do życia. Intensywne, wysokotowarowe rolnictwo nie przewiduje obecności ptaków. Owady są przecież niszczone chemią. Śpiew skowronka czy trznadla staje się rzadkością. Rolnicze monokultury są odpowiedzialne za drastyczny spadek populacji ptaków krajobrazu rolniczego. Zmeliorowane łąki, sterylne, odchwaszczone pola, pozbawione oczek wodnych, miedz i śródpolnych zalesień czy nawet pojedynczych drzew – to nie są miejsca sprzyjające ptasiemu życiu. Zniknęły więc wszędobylskie kiedyś kuropatwy, rzadkością są przepiórki, nie usłyszymy już też w wielu rejonach turkawki czy derkacza. Brak starych dziuplastych drzew, bezmyślnie usuwanych w dobie mechanizacji wszelkich prac, spadek populacji dużych owadów sprawiają, że skrajnie nieliczna stała się w Polsce kraska, dramatyczny spadki zanotowały także pójdźki i płomykówki, i tylko szczęśliwcy usłyszą lub zobaczą lelka kozodoja. Polska wieś się zmienia i jest w niej coraz mniej miejsca dla tak powszechnych kiedyś gatunków, jak jaskółki – dymówki i oknówki. Zagrożone stały się nawet gawrony, przeganiane z miejskich parków i wiejskich siedlisk. Przed jeszcze większym wyzwaniem stają większe drapieżniki, bo na polach i łąkach jest coraz trudniej o pokarm, jaszczurki, węże, a nawet o gryzonie. Nie jest więc przypadkiem zmniejszająca się populacja błotników czy orlików. Nawet mało wybredne bociany mają coraz większe problemy z wykarmieniem swoich piskląt. Wyregulowane rzeki i brak wiosennych, okresowych powodzi, nawadniających okoliczne łąki, załamały populacje wielu gatunków terenów podmokłych. Nie zobaczymy już ich w większości kraju, nawet bardzo pospolita kiedyś czajka stała się rarytasem.
Jest koniec marca, a wciąż trwa ogławianie i wycinanie drzew w miastach. Grzywacze już przygotowują się do lęgów, może wybrały drzewo, które teraz ktoś zamienia na drewno do kominka? W lasach wycinki trwają cały rok, nawet w najcenniejszych przyrodniczo ekosystemach. Ile lęgów zakończy się z tego powodu niepowodzeniem? Lasy gospodarcze to nie jest wymarzone miejsce do życia dla głuszca czy jarząbka, nie odnajdzie się w nich też bocian czarny.
Dlaczego zabija się ptaki dla przyjemności?
Mimo spadków populacji większości gatunków, wciąż poluje się w Polsce na ptaki. To niewybaczalne w czasach, gdy nie musimy tego robić, by zdobyć pokarm. Ptaki powinny nas cieszyć swoją obecnością, a nie być obiektem chorej fascynacji zabijaniem. Czy człowieka żyjącego w XXI wieku nie stać na większą wielkoduszność względem istot, które nawet nie mogą się bronić? Wiele z gatunków ptaków łownych przeżywa ciężką i nie pozbawioną zagrożeń (także ze strony myśliwych z innych krajów) podróż z zimowisk. Dlaczego ich życie ma się kończyć, bo ktoś lubi sobie postrzelać? Czy to jest etyczne? Szczególnie, gdy giną wtedy gatunki skrajnie zagrożone?
Dla wielu gatunków dużym problem są również zmiany klimatyczne, które zaburzają funkcjonowanie wykształconych przez miliony lat ewolucji ekosystemów. Nie dodawajmy im czynników, które postawią pod znakiem zapytania ich przetrwanie. Myślistwo jest jednym z nich, dlatego Ekowyborca apeluje o wspieranie kampanii Niech Żyją! prowadzonej przez koalicję organizacji pozarządowych, której celem jest zaprzestanie polowania na 13 gatunków dzikich ptaków znajdujących się na liście zwierząt łownych. Wystarczy do tego jeden podpis ministra środowiska – nie potrzeba nawet zmian ustawowych. Każdy może pomóc, wspierając kampanię i podpisując petycję.
Pomaganie przez zaniechanie
Rozejrzyjmy się dookoła, zauważmy ptasich sąsiadów, którzy jeszcze nam towarzyszą i zastanówmy się, jak możemy im ułatwić nieco życie. Może na początek przez zaniechanie. Nie wycinajmy starych dziuplastych drzew, nie wykaszajmy wszystkiego do gołej ziemi, szczególnie w okresach lęgowych. A ten zaczyna się bardzo wcześnie, bo ptaki wcześniej uważnie sprawdzają miejsca, w których przystąpią do lęgów. Niepokojone, zrezygnują z budowy gniazda lub opuszczą lęg. Nie prześladujmy „chwastów”, bo jesienią są spiżarnią dla kolorowych szczygłów, dzwońców, czyży i sikor. Odpocznijmy więc na chwilę, odpuśćmy sobie porządkowanie każdego centymetra otaczającej nas przestrzeni. W zamian posłuchajmy pięknych ptasich głosów, a w kwietniu, gdy drzewa i krzewy nie mają jeszcze liści, możemy wiele z tych śpiewaków zobaczyć. Zajęte przygotowaniami do lęgów są bardzo aktywne i stanowią wdzięczny obiekt obserwacji. A w wolnych chwilach przeczytajmy także, jak żyje się dzisiaj ptakom w Polsce i dlaczego są zagrożone. I zastanówmy się, dlaczego nie ma już w Polsce dropi, praktycznie zniknęły cietrzewie, dlaczego nie chcą już się gnieździć bataliony, a lista gatunków, które wkrótce będziemy znali już tylko ze zdjęć i filmów jest coraz dłuższa. A potem zadbajmy o tych skrzydlatych sąsiadów, którzy nas jeszcze nie porzucili, mimo naszego gatunkowego egoizmu.
Marcin Janna
-
“Polska na zielonym szlaku” – analiza Ekowyborcy
Ruch Polska 2050 i Fundacja Strategia 2050 ogłosiły program “Polska na zielonym szlaku”.
Tych, którzy oczekiwali odważnej polityki klimatycznej i odważnych celów, czeka zawód. Na plus za to na pewno liczy się proobywatelskie podejście odnośnie wprowadzania zmian oraz kompleksowe opracowanie programu. Jest też wiele jednostkowych i innowacyjnych propozycji, choć większość postulatów można znaleźć w programach innych partii czy koalicji konkurencyjnych (punkty wyjątkowe dla Polska 2050 staraliśmy się podkreślić).
Już na samym starcie cele są wyraźnie poniżej oczekiwań. Co gorsza, nie są nawet zgodne z (ostrożnymi) unijnymi celami redukcji emisji. Podczas gdy Unia Europejska zakłada 55% redukcji emisji do 2030 r. wobec 1990 roku, Polska 2050 sugeruje zaledwie 45%. Jest to co prawda więcej niż obecny cel rządowy 30%, ale mimo to strategia jest niewystarczająca – równoznaczne oddanie walki z kryzysem klimatycznym walkowerem.
Przypominamy, że np. think tank Forum Energii zasugerowało ścieżkę redukcji emisji o 55%, więc nie ma podstaw twierdzić, że jest to niewykonalne. Jednocześnie przedstawianie w 2021 r. programu niezgodnego z celami unijnymi jest wątpliwym ruchem ze strony ruchu chcącego uchodzić za proklimatyczny, tym bardziej, że liczy się nie tylko redukcja emisji, ale także jej tempo.
Pozostałe cele Polska 2050 są równie mało ambitne.
-> Zakłada zaledwie 40% udział odnawialnych źródeł energii do 2030 roku. Przykładowo Polskie Stronnictwo Ludowe w programie z 2019 roku planowali 50%, choć cele Koalicji Obywatelskiej (33%) były niższe. Warto napomknąć, że wg Forum Energii możliwy jest cel co najmniej 43%, a niedawny raport think tanku Instrat zakłada nawet 76%.
-> Postuluje odejście od węgla do 2040 roku – cel tożsamy z przedstawionym przez Koalicją Obywatelską, ale mniej ambitny od celu Lewicy (2035).
-> Pełna dekarbonizacja ma nastąpić w 2050 roku – podobnie obiecuje Koalicja Obywatelska, Lewica i Polskie Stronnictwo Ludowe (ta ostatnia partia z zastrzeżeniami).
W programie znajdują się następujące punkty:
Czysty prąd – Polska 2050 stawia tu na rozwój fotowoltaiki oraz wiatru na lądzie i na morzu. Zakłada przy tym likwidację wszelkich zbędnych barier rozwoju, choć postuluje współdecyzyjność lokalnego samorządu przy budowie farm wiatrowych. Może to z jednej strony wzmocnić uspołecznienie własności (inwestor będzie bardziej skłonny włączyć lokalną społeczność do udziału w zyskach), ale z drugiej może zastąpić jedną barierę nową, typu NIMBY (Not In My Backyard, „nie na moim podwórku”). Jednocześnie chce wydzielić strefy o szczególnych walorach klimatycznych, w których niemożliwa byłaby budowa wiatraków czy farm słonecznych (o wprowadzeniu podobnych stref rozmawia się m. in. w Niemczech).
W kontekście modelu energetycznego Polska 2050 nie odrzuca energetyki jądrowej, choć pozytywnie podchodzi raczej do małych reaktorów jądrowych (SMR-y), a nie dużych jednostek jak Prawo i Sprawiedliwość. Zapewne ma to związek z osobą głównego stratega programu Krzysztofa Bolesty, zadeklarowanego ich zwolennika. Do tego program zakłada rozbudowę magazynów energii i elektrowni gazowych jako rezerwy mocy dla energetyki odnawialnej.
Solidarna transformacja w górnictwie – Duży nacisk kładziony jest na sprawiedliwą (czy też solidarną) transformację. Większość pomysłów jest tu znana z programów innych partii, ale ciekawa i godna poparcia jest sugestia zapewnienia dochodu gwarantowanego na poziomie pensji minimalnej pracownikom odchodzącym z kopalń. Przy czym Polska 2050 zachowawczo sugeruje, żeby to było opcjonalne zamiast odpraw. Słusznie też zwraca uwagę na inne branże dekarbonizowane, które też wymagają wsparcia jak np. hutnictwo.
Energooszczędny dom – Tu wyznaczono szereg konkretnych celów, jak np. termomodernizacja 5% budynków w Polsce rocznie najpóźniej od 2025 r. czy wprowadzenie standardu zeroemisyjności nowego budownictwa do 2030 r. Obiecują też przeznaczenie 20 mld EUR na termomodernizację i wymianę źródeł ciepła do 2030 r., które – co ciekawe – jest mniej ambitnym celem niż Koalicji Obywatelskiej (25 mld EUR). Jednocześnie Polska 2050 postuluje odejście od ‘kopciuchów’ w domach do 2030 roku (Koalicja Obywatelska i Polskie Stronnictwo Ludowe – do 2030, Lewica – do 2035).
Zakłada też przemianowanie programu “Czyste Powietrze” na “Prawdziwie Czyste Powietrze” i sugeruje szereg konkretnych zmian, jak ‘prawdziwie’ oczyścić nasze powietrze.
Warto też dodać, że dużo uwagi w części opisowej poświęca ubóstwu energetycznemu, gdzie napisano, m.in.: “należy podwyższyć wypłacane zasiłki energetyczne i zreformować zasady ich przyznawania“.
Niskoemisyjny transport – Tu programom Koalicji Obywatelskiej, Lewicy czy Polskiego Stronnictwa Ludowego brakuje konkretów jak w propozycjach Polski 2050. W strategii pojawia się postulat przyznania priorytetu dla rozwoju kolejnictwa i przywrócenie lokalnych połączeń (także w kontekście zwalczania wykluczenia komunikacyjnego). Do 2040 r. przewidują 40 mld zł na ten cel, żeby zbudować 6 tys. kilometrów nowych i zmodernizowanych torów.
W zakresie elektryfikacji transportu program zakłada dofinansowanie punktów ładowania (ale już nie samochodów) oraz pełną wymianę taboru pojazdów w sektorze publicznym na bezemisyjne. Jest też postulat zniesienia akcyzy na prąd do zasilania bezemisyjnego transportu zbiorowego.
W części opisowej Polska 2050 rozważa też zakazanie pojazdów spalinowych od 2035 r. (zdaniem Ekowyborcy zbyt zachowawczo, ale dobrze, że temat został poruszony) i zwiększenie akcyzy na nowozarejestrowane samochody od 2025 r. (aby Polska nie była dalej rynkiem drugiego obiegu samochodów spalinowych z Zachodniej Europy).
O tym już się mówi w niektórych innych partiach, tym niemniej warto docenić, że Polska 2050 zwraca też uwagę na potrzebę ograniczenia przelotów na trasach krótko- i średniodystansowych. Do tego sprzeciwia się transportowi towarów wodnymi drogami śródlądowymi.
Zgrzyta za to poparcie Polski 2050 (wobec wcześniejszych deklaracji Szymona Hołowni) dla budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego, którą ruch uznaje “za konieczną, ale nie priorytetową”.
Rolnictwo przyjazne dla środowiska – Tu plany należą naszym zdaniem do najambitniejszych. Dosyć rozbudowane zapisy odnośnie wsparcia rolnictwa ekologicznego znajdują się np. w programach Polskiego Stronnictwa Ludowego i Partii Zieloni czy też Rafała Trzaskowskiego, ale tylko Polska 2050 założyła konkretny cel: 25% areału użytków rolnych w reżimie ekologicznym do 2030 r. (z poziomu 3,3%). W tym zakresie więc wprowadza ważny nowy postulat do dyskursu politycznego. W opisowej części programu pojawiają się inne cele jak redukcja zużycia nawozów o 20% czy pestycydów o 50% do 2030 r.
Polska 2050 rozważa także wprowadzenie systemu premiowania zmian systemu orki i innych sposobów oszczędzania gleby, inwestowanie w małą retencję, czy popularyzowanie zadrzewień śródpolnych. Generalnie wiele tu jest też mowy o włączeniu rolników w procesy dekarbonizacyjne.
Szlak dla obywateli – Tu chyba najmocniejsza część programu, czyli współuczestnictwo obywateli w procesie transformacji. Pod hasłem Zielonego Paktu zakłada partycypację obywateli w podejmowaniu najważniejszych decyzji (np. poprzez wzorowaną na Francji Naradę Narodową czy panele obywatelskie). Oczywiście, takie postulaty nie są nowe dla polskiej polityce, w tym szczególnie dla Razem czy Partii Zieloni, czy w kontekście ruchów miejskich (skąd wyszły idee paneli obywatelskich). Tym niemniej warto zwrócić na to uwagę, gdyż jest to uwyplukona i ważna część programu dla Polski 2050.
Dodatkowo program postuluje gruntowną zmianę w edukacji, która wprowadziłaby kwestie środowiskowo-klimatyczne do programów nauczania WOS-u, historii, fizyki, geografii i innych przedmiotów szkolnych.
Jest też postulat Centrum Wsparcia Prosumenta (CWP), czyli powiatowe punkty wsparcia obywateli. Analogiczny postulat w 2019 roku miała w swoim programie Koalicja Obywatelska, choć nazwała to po prostu ‘doradcą energetycznym’.
Zielona Rada Ministrów i procedura ‘zielonego światła’ – Ważny postulat i chyba unikatowy postulat Polska 2050. Jedyną podobną propozycję znaleźliśmy w programie Partii Zieloni, którzy postulują “utworzenia rządowego zespołu zadaniowego z włączeniem przedstawicieli ministerstw środowiska, energii, rozwoju, transportu, rolnictwa i przemysłu, pod nadzorem wicepremiera”. Dotyczyło to jednak programu Czyste powietrze, jednak widać podobny zamysł.
Polska 2050 zaleca, aby zielony wicepremier stał na czele Komitetu Rady Ministrów ds. dekarbonizacji gospodarki. „Zielony Komitet” poddawałby projekty ustaw procedurze „Zielonego Światła”. Procedura ta na etapie rządowego procesu legislacyjnego blokowałaby ustawy zwiększające emisje lub w jakikolwiek sposób negatywnie oddziałujące na klimat.
Jak widać w szczegółach jest sporo godnych uwagi propozycji. Mogę dziwić tematy pominięte w programie, jak np. tylko lekko zarysowany w części opisowej temat dekarbonizacji przemysłu czy kluczowej dla Unii Europejskiej technologii wodoru (kwestia np. lasów zapewne zostanie poruszona w przyszłych programach Polski 2050). Oczywiście na poziomie fundamentalnym budzi niedosyt niedobór ambitnych elementarnych celów klimatycznych, niezgodnych z celami unijnymi. Na pewno dużym plusem jest jasny sposób przekazu i narracja, która ma szansę trafić „pod strzechy”. Motyw zielonego szlaku to opowieść, która może pomóc w transformacji.
Warto też poczytać część opisową program “Polska na zielonym szlaku”, gdzie pojawia się trochę ciekawych, choć konkretnych propozycji, których nie ma w streszczeniu na początku.
-
Ekowyborca – o zespole
Kim jesteśmy?
Grupą pasjonatów ekologii – wolontariuszy.
Nie jesteśmy związani z żadną pojedynczą organizacją, ale poszczególni członkowie zespołu angażują się w bardzo różne aktywności.
W zespole redakcyjnym udziela się kilkanaście osób, najbardziej zaangażowane to:
Alicja Barcikowska – psycholog z zawodu, ekolog z zamiłowania. Zajmuje się edukacją ekologiczną, działa na rzecz zwierząt. Założyła ekologiczną Fundację Sanctus Nemus (w 2012 r.) i prowadzi też profil Ekoprzewodnik na FB. W Ekowyborcy zajmuje się koordynacją, grafikami i prowadzeniem fanpage.
Beata Borowiec – głosicielka idei Less Waste oraz zmian systemowych ograniczających destrukcyjne dla środowiska i klimatu postawy konsumpcyjne. Sympatyczka Partii Zielonych. Absolwentka Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego. W Ekowyborcy prowadzi fanpage i wspiera grupę dyskusyjną.
Błażej Jaworowski – fizyk, związany z Extinction Rebellion. Oprócz tego interesuje się fantastyką, w tym literackimi wizjami katastrofy klimatycznej. Właśnie skończył pracę nad postapokaliptycznym opowiadaniem dziejącym się w świecie zniszczonym przez zmiany klimatu. W Ekowyborcy najczęściej sprawdza programy partii i przepytuje kandydatów w wyborach.
Przemysław Stępień – ekonomista, na co dzień pracuje w branży kultury. Działacz Zielonych od 15 lat. Ekowyborcę wspiera przy analizie programowej i weryfikacji merytorycznej treści oraz prowadzeniu fanpage.
Jak zaczęliśmy?
Zaczęło się od pomysłu Błażeja o klimatycznej „adopcji” polityka, opublikowanego na którejś z grup na Facebooku. Chodziło o wywarcie wpływu na polityków, by na serio traktowali kryzys klimatyczny. Było to w marcu tego roku, przed wyborami do Parlamentu Europejskiego. Zainspirowana tym pomysłem Alicja zaproponowała założenie fanpage i grupy roboczej. Zaprosiliśmy do pomocy chętnych i wystartowaliśmy 🙂
Szybko okazało się, że tematyka ekowyborcza wzbudza duże zainteresowanie. Jesteśmy bardzo pozytywnie zmotywowani tym, jak wiele osób uważa, że przekazujemy ważne informacje. Na pewno nie spoczniemy na laurach! Polska i europejska polityka potrzebują odpowiedzialnych ekopolityków, a ekopolitycy potrzebują Was, Ekowyborcy! -
Ekowyborca – użyjmy swoich głosów, by ratować świat
Sprawdzamy, co politycy robią dla klimatu, przyrody i zwierząt, po to, by wybierać świadomie tych, którzy się o to troszczą.
Sprawmy, by wszyscy przez nas wybierani politycy zaczęli działać na rzecz ochrony klimatu, przyrody i praw zwierząt, byśmy nie musieli codziennie czytać o trującym smogu, kolejnych ginących gatunkach, wycinanych drzewach, zatruwanych i regulowanych rzekach, betonowanych parkach, cierpiących zwierzętach itd. Byśmy nie czuli się bezsilni, pozbawieni wpływu na rzeczywistość.
Ziemia to nasze wspólne dobro, nie pozwólmy go bezkarnie niszczyć, bo widzimy już przecież coraz wyraźniej, że niszcząc naturę, niszczymy także samych siebie.
-
Polityka energetyczna Polski 2040 – analiza Ekowyborcy
Polski rząd przyjął Politykę energetyczną Polski do 2040 roku, więc Ekowyborca zamierza podzielić się swoimi uwagami do planu polskiego rządu…
Zatem jaki jest ten dokument?
Nijaki, Niespójny i Niezaskakująco mało ambitny
W gruncie rzeczy to po prostu smutne, że pierwszy polski program polityki energetycznej Polski od 12 lat, a który powstawał już kilkanaście miesięcy, jest tak miałkim i niespójnym dokumentem.
TRZY FILARY
Plan grzmi, że polska energetyka przejdzie transformację energetyczną do 2040 r. i będzie ona oparta na trzech filarach, czyli:
- sprawiedliwej transformacji
- zeroemisyjnym systemie energetycznym
- dobrej jakości powietrza.
Brzmi nieźle? Gorzej, że nic takiego nie wynika z samego dokumentu, szczególnie w kontekście 'zeroemisyjnej energetyki’.
Wady dokumentu są liczne i aż trudno wszystko ogarnąć:
➖ Plan został ograniczony do sektora energii i ciepłownictwa. Nie ma żadnych w nim propozycji dla takich obszarów jak rolnictwo czy przemysł, natomiast kwestia transportu jest ograniczona do kilku wzmianek (jak dążenie do zeroemisyjnej komunikacji publicznej do 2030 r. we wszystkich większych miastach).
➖ Cel redukcji emisji wynosi 30% do 2030 r. wobec 1990 r. Przypominamy, że cel unijny na ten rok to 55%. Szczególnie przedziwny jest tu fakt, że już teraz emisji polskie są ok. 30% niższe niż w 1990 r., czyli w pewnym sensie można uznać, że rząd nie planuje ŻADNYCH redukcji emisji w najbliższych 10 latach.
➕ Dobra wieść jest taka, że do 2030 roku zakładana wyższa energooszczędność gospodarki (niższe zużycie energii pierwotnej), rozwój ciepłownictwa zeroemisyjnego, wycofanie spalania węgla w miejskich gospodarstwach domowych czy rozwój udziału energetyki odnawialnej do 32% udziału w rynku oznacza, że polski cel emisyjny powinien być z łatwością pobity. Ale do 55% raczej na pewno nie dobije.
➖ Udział węgla do 2030 r. ma wynosić nie więcej niż 56% (choć być może spadnie nawet do 37,5%). Udział OZE (32%) i węgla 37,5-56%) nijak się nie sumują do 100%, więc brakujące 'procenty’ pokryje zapewne gaz ziemny.
➕ Dużo w dokumencie pisze się o ochronie wrażliwych grup społecznych jak np. górnicy, ale także o walce z ubóstwem energetycznym. Zobaczymy jak to wyjdzie w praktyce, ale ten fragment PEP 2040 należy akurat do najlepiej się zapowiadających. Sprawiedliwość transformacji jest bowiem kluczowa dla jej sukcesu.
➕ Do 2040 r. potrzeby cieplne wszystkich gospodarstw domowych pokrywane będą przez ciepło systemowe oraz przez zero- lub niskoemisyjne źródła indywidualne. Dzięki inwestycjom w transformację sektora ciepłowniczego, elektryfikację transportu oraz promowanie domów pasywnych i zeroemisyjnych (wykorzystujących lokalne źródła energii), w widoczny sposób ma poprawić się jakość powietrza. Przy czym…
❔ WTF ❔ Cytujemy: „kluczowym rezultatem transformacji odczuwalnym przez każdego obywatela będzie zapewnienie czystego powietrza w Polsce.” A my naiwnie myśleliśmy, że w transformacji chodzi o walkę z kryzysem klimatycznym, a czyste powietrze to tylko bonus. W ramach ciekawostki warto napisać, że poza wstępem temat klimatu w ogóle nie pojawia się jako cel transformacji.
ENERGETYKA
Większość dokumentu poświęcony jest energetyce. Tu filarami mają być energetyka wiatrowa morska, energia jądrowa i energetyka rozproszona (prosumencka).
➕ Energetyka wiatrowa morska
Ten punkt wygląda najsensowniej – 5,9 GW do 2030 r. i 11 GW do 2040 r. Warto byłoby przeprowadzić analizę, czy jednak ambitniejszy cel 11 GW do 2030 roku nie byłby równie realny. 6-11 GW energii wiatrowej zapewniłoby ok. 15-28% obecnego zapotrzebowania Polski na prąd [szacunki własne].
➕➖ Energia jądrowa
Jak wiadomo pierwszy blok jądrowy ma powstać w 2033 roku o mocy 1-1,6 GW. Potem co 2-3 lata ma powstawać kolejny aż łącznie Polska ma wybudować 6 bloków (czyli łącznie od 6 do 9,8 GW).
I tu zaczynają się schody…
Zakładając, że nie będzie żadnych opóźnień oznacza to, że program jądrowy zakończy się gdzieś między 2043 a 2048 rokiem. Łącznie zapewnią zaś do 27% energii elektrycznej (wg PPEJ). Zbyt wolno i zbyt mało w stosunku do potrzeb…
➖ Energetyka wiatrowa lądowa
Nie istnieje w programie (poza jedną wzmianką). Sugeruje to, że rząd chce podtrzymać kurs na zablokowanie tej formy energetyki (ustawa odległościowa zostanie utrzymana w mocy?), a tym samym przyczyni się do znacznego spowolnienia tempa transformacji.
➖ Energetyka prosumencka (rozproszona) – fotowoltaika
Ten punkt PEP 2040 jest po prostu przedziwny. PRZEDZIWNY!
Zakłada on, że do 2030 roku fotowoltaiki w sieci będzie od 5 do 7 GW.
Przypominamy, że w 2020 roku do sieci przyłączono ponad 2 GW nowych mocy fotowoltaicznych i w grudniu zeszłego roku osiągnięto łączny poziom mocy zainstalowanych 3,5 GW. Założywszy, że to tempo się utrzyma Polska osiągnie cel na 2030 rok gdzieś na jesieni 2021 roku (czyli w tym roku).
➕ Biomasa
Program PEP 2040 powinien w tym punkcie zadowolić sceptyków. Zakłada on ograniczenie produkcji bioenergii tylko z masy odpadowej. Nie zakłada żadnych wycinek i upraw bioenergetycznych, a tylko lokalną produkcję z odpadów czy ścieków.
➖ Gaz ziemny
Wygląda na to, że wszelkie braki w dostawach energii elektryczne rząd zamierza pokryć za pomocą gazu. Wg rządu gaz ziemny ma być energią pomostową, ale nie ma żadnej wzmianki o tym, kiedy przestanie być owym 'pomostem’. Warto wiedzieć, że innych programach rządowych prognozuje się nawet 30% udziału gazu w systemie w połowie lat 40, a ten dokument wydaje się z nimi dosyć spójny.
❔ Zeroemisyjna energetyka ❔
Program chwali się zeroemisyjną energetyką. Ale kiedy i jak nie dowiemy się z tego dokumentu. Plan energetyki jądrowej może się rozciągnąć w lata 2050+, a energetyka solarna czy wiatrowa lądowa traktowane są po macoszemu.
Opracowanie: Przemysław Stępień
